2012, İstanbul ve Çevresindeki Geç Permiyen-Erken Triyas Yaşlı Granitoyidlerin Jeokimyasal ve Jeokronolojik İncelenmesi, Bildiriler Kitabı, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.


YILMAZ ŞAHİN S. , AYSAL N. , GÜNGÖR Y. , Örgün Y.

V. Jeokimya Kongresi, Denizli, Türkiye, 1 - 04 May 2012, ss.13-14

  • Basıldığı Şehir: Denizli
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.13-14

Özet

İ

 

STANBUL VE ÇEVRESİNDEKİ GEÇ PERMİYEN-ERKEN TRİYAS

YA

 

ŞLI GRANİTOYİDLERİN JEOKİMYASAL VE JEOKRONOLOJİK

İ

 

NCELENMESİ

Sabah Yılmaz Şahin1, Namık Aysal1, Yıldırım Güngör1 ve Yüksel Örgün2

1: İstanbul Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 34320 Avcılar, İstanbul

(sabahys@istanbul.edu.tr)

2: İstanbul Teknik Üniversitesi, Maden Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 34469 Maslak, İstanbul

Özet:

 

İstanbul’un batısında Çatalca, orta kesiminde Çavuşbaşı ve doğusunda da Gebze

(Kocaeli) yöresinde granitik kayaçlar yüzeylenmektedir. Çatalca ve Gebze yörelerindeki bu

kayaçlar hem jeokimyasal olarak hem de ya

ş olarak birbirlerine benzer özellikler

sunmaktad

ırlar. Çatalca bölgesinde Tepecik kataklastik graniti (TKG) Istranca Zonu temel

kayaçlar

ının içerisine sokulum yapmakta iken, Gebze yöresindeki Sancaktepe graniti (SG) ise

İ

stanbul Zonu Paleozoyik birimleri içerisinde konumlanmaktadır ve her iki birim iki farklı

tektonik alt birli

ği temsil etmektedirler.

TKG mineralojik olarak ortoklaz, kuvars, plajiyoklaz ve biyotit ile zirkon, apatit ve opak

minerallerden olu

şmaktadır. İkincil olarak klorit, muskovit, epidot mineralleri içermekte ve

tipik kataklastik doku göstmektedir. SG ise, iri taneli-tanesel dokulu, biyotit granit, altere

granit türü kayaçlardan olu

şmakta ve mineralojik bileşim olarak ortoklaz, kuvars, plajiyoklaz,

biyotit ile zirkon, apatit ve opak mineral içermektedir.

Plütonlar jeokimyasal olarak, subalkalin, yüksek K’lu kalkalkalin ve peralumino

karaktere sahiptirler. ASI de

ğerleri 1.0-1.2 arasında olup, genellikle I-tipi magma

karakterinde, baz

ı örnekler ise I-tipi ile S-tipi arasında konumlanmaktadırlar. REE

davran

ışında hafif REE den ağır REE’re doğru zayıf bir azalma gözlenmektedir. Negatif Eu

anomalisi, her iki birimde de çok belirgindir. TKG için

87/86Sr(i) 0,701123 - 0,704607 ve

143

 

/144Nd(i) oranları 0,512380 - 0,512431 değerlerine; SG 87/86Sr(i) 0,692601 - 0,705245; ve

143

 

/144Nd(i) 0,512251 değerlerine sahiptir.

Bu kayaçlarda güncel olarak yap

ılan U-Pb zirkon SHRIMP yaşlandırmasında Permiyen-

Triyas s

ınırını temsil eden ortalama 249.4 ± 1.5 – 253.7+1.75 My (Alt Triyas) yaşları elde

edilmi

ştir. K-Ar yaşlandırması da benzer olup, Tepecik kataklastik graniti için muskovit

minerallerinde 223.8+1.6 My, Gebze graniti biyotit minerallerinde 255.9+1.75 My ya

şları

elde edilmi

ştir.

Tüm bu veriler, her iki granitik kayac

ın, benzer zamanlarda, benzer petrolojik

özelliklerde olu

ştuğunu göstermektedir. Magma kaynağı olarak da muhtemelen yayla ilişkili,

kabuk katk

ısının olduğu, manto kökenli bir magma kaynağından oluşabileceği ileri

sürülebilir.

Anahtar Kelimeler:

 

Istranca ve İstanbul Zon, U-Pb SHRIMP yaşlandırma, K-Ar

ya

şlandırma, 87/86Sr(i) ve 143/144Nd(i) oranları.

Pamukkale University – Denizli / TURKEY

14

GEOCHEMICAL and GEOCHRONOLOGICAL INVESTIGATION LATE

PERMIAN-EARLY TRIASSIC GRANITOIDS in

 

İSTANBUL and

SURROUNDING AREA

Abstract:

 

Granitic rocks outcrops in Çatalca region western part of İstanbul, Çavuşbaşı

region middle part of İstanbul and Gebze region (Kocaeli) eastern part of İstanbul. These

rocks of Çatalca and Gebze regions similar to each other either geochemical or

geochronogical properties. Tepecik cataclastic granite (TCG) intruded into crystalline

basement rocks of Strandja Zone in Çatalca region. As for the Sancaktepe granite (SG) in

Gebze region intuded Paleozoic

İstanbul Zone sedimentary basement rocks. Both of these

units represent two different tectonic subunits.

Mineralogical composition of TCG consists of alkali feldspar (ortoclase), quartz and

plagioclase and biotite, with accesory minerals such as zircon, apatite and opaque minerals.

It includes chlorite, muscovite and epidote as secondary minerals. As for the SG made up of

biotite granite, altered granite and it has coarse-grained, granular textured. Mineralogical

composition of SG formed ortoclase, quartz, plagioclase, biotite with zircon, apatite and

opaque minerals.

Geochemistry of these plutons is subalkaline, high-K calkalkaline and peraluminous

character. The ASI (Aluminum saturation index) values are between 1.1 – 1.2 and they have

generally I-type magma character but some samples are setting in between I and S-type area.

REE behaviours represent decreasing from light (LREE) to heavy rare earth elements

(HREE). Negative Eu anomaly is clearly seen in both of them.

87/86Sr(i) and 143/144Nd(i) rates in TCG and SG are between 0.701-0.704 and 0.51238-0.51243 and 0.6926-0.7052 and