Fuat Sezgin’in GAS’ı Bağlamında Erken Dönem Kelam Literatürü Üzerine Bir Inceleme


Sancak M. , Ençakar A.

darulfunun ilahiyat, cilt.30, ss.37-65, 2019 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 30
  • Basım Tarihi: 2019
  • Doi Numarası: 10.26650/di.2019.30.2.0065
  • Dergi Adı: darulfunun ilahiyat
  • Sayfa Sayıları: ss.37-65

Özet

Bu makale, Fuat Sezgin’in Geschichte des Arabischen Schrifttums (GAS) isimli eserinin “kelam” bölümünü ele almaktadır. Öncelikle GAS öncesi İslam literatürünü konu alan benzeri çalışmalara kısaca değinilmiştir. Ardından kelam bölümü özelinde eserin kapsam ve önemi üzerinde durulmuştur. Sezgin’in erken dönem yazılı kaynaklarla ilgili iddiası ve bu iddianın kelam bölümüne taşındığı da vurgulanmıştır. GAS iki ana bölüm halinde değerlendirilmiştir. Birinci bölümde kelam bölümünün içeriği üzerinde yoğunlaşılmıştır. Müellifler, eserler farklı açılardan incelenerek bölümün detaylı haritası çizilmeye çalışılmıştır. Daha sonra Türkiye el yazması kütüphanelerinden istifadeyle GAS’ın kelam bölümü eleştiriye tabi tutulmuştur. Müellif, eser, demirbaş no, müstensih adı, istinsah tarihi gibi kayıtlarda yapılan yanlışlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Son olarak Ek-1 ve Ek-2 başlıkları altında eksik nüshaların ve bölümün genel haritasının tabloları verilmiştir.

This article deals with the kalam (theology) section of Fuat Sezgin’s Geschichte des Arabischen Schrifttums (GAS). First, similar studies on Islamic literature published before GAS are briefly mentioned. Then, the scope and importance of the work is emphasized based on the kalam section. Sezgin’s claim regarding early written sources was evaluated. It is also emphasized that this claim was carried into the kalam section. The kalam section is evaluated in two main parts. The first part focuses on the content of the kalam section. The authors are examined from different perspectives and an attempt is made to draw a detailed map of the section. Then, benefitting from the manuscript libraries in Turkey, the kalam section of GAS is critiqued. Using these records, we try to impart mistakes such as author, work, fixture no., copyist’s name, and copying date. Finally, the tables of the missing copies and the general map of the section are given under the headings of Annex-1 and Annex-2.