BORSA İSTANBUL ENDEKSLERİNDE AY DÖNÜMÜ VE AYIN İLK GÜNÜ ANOMALİLERİNİN ZAMAN İÇİNDEKİ DEĞİŞİMİ: 1995–2024 DÖNEMİ İNCELEMESİ


Jumshudlu S., Vuran B.

Florya Chronicles of Political Economy, vol.12, no.1, pp.25-60, 2026 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 12 Issue: 1
  • Publication Date: 2026
  • Journal Name: Florya Chronicles of Political Economy
  • Journal Indexes: Index Copernicus
  • Page Numbers: pp.25-60
  • Istanbul University Affiliated: Yes

Abstract

Bu makalenin amacı, Borsa İstanbul’da 1995–2024 dönemi için ay dönümü ve ayın ilk günü anomalilerinin varlığını ve zaman içindeki seyrini incelemektir. Takvim anomalileri literatürde geniş biçimde tartışılmış olsa da gelişmekte olan piyasalarda uzun vadeli ve kapsamlı analizler sınırlıdır. Çalışmada BİST 100 (XU100), BİST 50 (XU050), BİST 30 (XU030), BİST Tüm (XUTUM), BİST Banka (XBANK), BİST Holding ve Yatırım (XHOLD), BİST Hizmetler (XUHIZ) ve BİST Sınai (XUSIN) endekslerinin günlük getirileri kullanılmıştır. Ortalama getiri farklarını test etmek için En Küçük Kareler (OLS) regresyon modeli uygulanmış, volatilite kümelenmesini ve kalın kuyruk problemini dikkate almak amacıyla ise Student-t dağılımlı Genelleştirilmiş Otoregresif Koşullu Değişen Varyans (GARCH) (1,1) modeli tercih edilmiştir. Analizler hem otuz yıllık genel dönem hem de üç ayrı on yıllık alt dönem için gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, ay dönümü anomalisinin ilk dönemlerde güçlü biçimde var olduğunu ancak zamanla zayıflayarak son alt dönemde tamamen ortadan kalktığını göstermektedir. OLS bulguları, ayın ilk günü anomalisinin özellikle son on yılda belirginleştiğini ortaya koysa da GARCH analizi ile volatilite kümelenmesi arındırıldığında bu etkinin istatistiksel anlamlılığını yitirdiği saptanmıştır. Bulgular bütüncül olarak değerlendirildiğinde, takvim anomalilerinin zamanla zayıflayarak kaybolduğu ve Borsa İstanbul’da piyasa etkinliğinin uzun vadede belirgin şekilde güçlendiği kanıtlanmıştır