Akademik Veri Yönetim Sistemi
Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.23, sa.4, ss.164-187, 2025 (TRDizin)
Bu çalışma, Lee ve Park (2024) tarafından geliştirilen ChatGPT Okuryazarlığı Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanmasını amaçlamaktadır. ChatGPT okuryazarlığını teknik yeterlilik, eleştirel değerlendirme, iletişim yeterliliği, yaratıcı uygulama ve etik yeterlilik olmak üzere beş temel boyutta ele alan ölçek, dilsel ve kavramsal uyumun sağlanması için uyarlanmıştır. Ölçeğin çeviri sürecinde dil uzmanları ve alan uzmanları tarafından gerçekleştirilen çeviriler arasındaki uyum kontrol edilmiş orijinal metin ile Türkçe versiyon arasındaki anlam bütünlüğü sağlanmıştır. İlk aşamada pilot bir grup üzerinde uygulanan ölçek, geri bildirimler doğrultusunda düzenlenmiş ve nihai hali daha geniş bir örneklem üzerinde test edilmiştir. Çalışmanın örneklemi havacılık öğrencilerinden oluşmuş, ilk aşamada 143, ikinci aşamada ise 462 öğrenciden veri toplanmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda ölçeğin beş boyut ve 25 maddeden oluşan yapısının korunarak Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir. Araştırma, ChatGPT Okuryazarlığı Ölçeği’nin havacılık bağlamında etkin bir değerlendirme aracı olarak kullanılabileceğini ortaya koyarak yapay zekâ teknolojilerinin eğitim ve mesleki gelişim süreçlerinde kullanımına katkı sağlamaktadır.
This study aims to adapt the ChatGPT Literacy Scale developed by Lee and Park (2024) into Turkish and examine its validity and reliability. The scale evaluates ChatGPT literacy across five dimensions: technical competence, critical evaluation, communication competence, creative application, and ethical competence. The adaptation followed a rigorous procedure to ensure linguistic and conceptual equivalence, including expert reviews and back-translation. Initially piloted with a small group, the scale was revised based on feedback and later tested on a broader sample of aviation students (n=143 in the first stage; n=462 in the second). Statistical analyses confirmed the preservation of the original structure with five dimensions and 25 items. The Turkish version proved to be a valid and reliable measurement tool. The findings suggest that the adapted scale can effectively assess ChatGPT literacy among aviation students, contributing to the integration of artificial intelligence technologies into educational and professional development settings