Meşîhat Müsteşarı Eğinli İbrahim Hakkı Efendi ve Vaz‘ İlmine Dâir Risâlesi


ALAK M.

Araşan Sosyal Bilimler Enstitüsü İlmî Dergisi, Bişkek, ss.191-221, 2011 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2011
  • Dergi Adı: Araşan Sosyal Bilimler Enstitüsü İlmî Dergisi, Bişkek
  • Sayfa Sayıları: ss.191-221

Özet

 

ÖZET

Lafızlar, zihindeki veya dış dünyadaki manaları gösteren sembollerdir. Lafızların manalar için belirlenmesinin / vaz‘ edilmesinin metodolojik ve felsefî olarak incelenmesi, “vaz‘ ilmi”nin konusunu teşkil eder. Tarihimizde, özellikle de Adudüddîn el-Îcî’den (ö. 756/1355) sonra, vaz‘ ilmine dâir, çoğu risâle ebadında olmak üzere, pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalardan birisi de, Bayezid Câmii dersiâmlarından, Meşîhat müsteşarı Eğinli İbrahim Hakkı Efendi’nin (1247-1311/1831-1894), vaz‘ ilminin temel meselelerini son derecede sistematik ve özlü bir şekilde işlediği risâlesidir. Eğinli İbrahim Hakkı Efendi ile vaz‘ ilmine dâir risâlesini konu edindiğimiz bu makalemizde, önce müellifin hayatı, şahsiyeti ve eserleriyle ilgili ulaşabildiğimiz bilgileri mümkün olduğunca kronolojik bir şekilde sunacak; ardından risâleyi ana hatlarıyla tanıtıp metnin tercümesini vereceğiz.

Anahtar Kelimeler: Eğinli İbrahim Hakkı Efendi, Bayezid Câmii, dersiâm, meşihat müsteşarı, huzur dersleri, icâzetnâme, vaz‘ ilmi.

ABSTRACT

The utterances are symbols denoting meanings that exist in the mind on in the world.

The methodological and philosophical investigation of the utterances being attached to

meanings constitutes the scope of the science of wad‘. Especially after Adududdin Al-Iji (d.

756/1355) many works on the science of wad‘ came into light mostly in the form of treatise.

One of them is the treatise of Ibrahim Hakkı Effendi of Eğin (1247-1311/1831-1894), the

counselor of Mashihat and a mudarris (professor) of Bayazid Mosque. In this treatise, Ibrahim

Hakkı Effendi deals with the fundamental issues of the science of wad‘ in an extremely

systemic and concise way. In this article, the focus of which is on Ibrahim Hakkı Effendi of

Eğin and his treatise, I will first lay down all the data I was able to collect about his life,

personality and works as much chronologically as possible and then I will outline the treatise

and, finally, I will make its full translation.

Key Words: Ibrahim Hakkı Effendi of Eğin, Bayazid Mosque, mudarris, the

counselor of Mashihat, the science of wad‘.