Tarihi Dokuda Yeşil Akupunktur: Tarihi Yarımada Örneği
Geçmişten Günümüze Tarihi Yarımada’nın İmarı, Adem Esen,Kemal Kutgün Eyüpgiller,Ayşe Dilek Darby, Editör, Istanbul University, İstanbul, ss.174-198, 2025
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.26650/b/ah1.2025.008.08
- Yayınevi: Istanbul University
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Sayfa Sayıları: ss.174-198
- Editörler: Adem Esen,Kemal Kutgün Eyüpgiller,Ayşe Dilek Darby, Editör
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Kentler yaşayan bir organizma gibidirler, kendilerine özgü dinamikleri vardır ve zaman içinde çeşitli sebeplerden dolayı yenilenme ihtiyacı duyarlar. Sanayi devrimi sonrası ön plana çıkan bir kavram olarak gördüğümüz “kentsel yenileme” ayrı bir yaratıcılık sürecini beraberinde getirmiş ve tarih boyunca farklı yöntemlerle uygulanmıştır. Çoğun3 lukla, yenileme stratejileri “büyük ölçekli ve yık3yap modeline” dayalı, yüksek maliyetli yaklaşımlar olup, kaynak ile zamanın etkin kullanılabilmesini zorlaştırmaktadırlar. Büyük ölçekli kentsel yenileme süreçlerinde birçok ekolojik ve sosyal unsur göz ardı edilmektedir. Oysa ki kentsel yenileme çok yönlü bir süreç ve birçok değişkeni içinde bulun3 durmaktadır. Özellikle, tarihi kent dokusunda yapılacak kentsel yenileme süreci daha özenli ve detaylı çalışmaları gerektirmektedir. Çünkü tarihi kent alanları, mevcut durumları ile günümüz kent standartlarına göre olması gerekli yeşil alan, açık alan ve sosyal donatı alanları ihtiyaçlarına karşı yetersiz kalmakla birlikte, tarihi dokunun korunması ve gelecek kuşaklara doğru bir şekilde aktarılması gibi kararlarda ve uygulamalarda ön planda olan ve hassasiyet gerektiren diğer boyutlara da sahiptir. Bu çalışmanın amacı da, İstanbul Tarihi Yarımada özelinde genel olarak yeşil alan yetersizliği kabulünün beraberinde getirdiği çevresel, ekolojik, sosyal ve mekânsal sorunları çözmeye yönelik en uygun yaklaşımın geliştirilmesidir. Bu bağlamda kentsel yenilemede kentsel akupunkturun, yeşil altyapı uygula3 malarının bütüncül bir yaklaşımla yeşil bir ağ oluşturacak şekilde uygulanabileceği yeni bir yaklaşım olarak “yeşil akupunktur” yaklaşımı geliştirilerek uygulama önerileri sunulmaktadır.
Cities are like living organisms, they have their own dynamics and they need to be renewed due to various reasons over time. “Urban renewal”, which we see as a concept that came to the fore after the industrial revolution, brought about a separate creative process and has been implemented with different methods throughout history. Mostly, renewal strategies are high3cost approaches based on “large3scale and demolish3build model”, making it difficult to use resources and time effectively. Many ecological and social elements are ignored in large3scale urban renewal processes. However, urban renewal is a multifaceted process and includes many variables. In particular, the urban renewal process to be carried out in the historical urban fabric requires more meticulous and detailed studies. Because historical urban areas, with their current conditions, are insufficient to meet the needs of green areas, open spaces and social facilities that should be required according to today’s urban standards, but they also have other dimensions that are at the forefront and require sensitivity in decisions and applications such as preserving the historical texture and correctly transferring it to future generations. The aim of this study is to develop the most appropriate approach to solve the environmental, ecological, social and spatial problems brought about by the general acceptance of inadequacy of green areas, especially in the Istanbul Historical Peninsula. In this context, the “green acupuncture” approach is developed as a new approach in urban renewal, where urban acupuncture and green infrastructure applications can be applied in a holistic approach to create a green network, and application suggestions are presented.