Akademik Veri Yönetim Sistemi
8. Ulusal Çocuk Ortopedisi Kongresi, Eskişehir, Türkiye, 17 Nisan 2025, ss.21, (Tam Metin Bildiri)
Amaç: Literatür, kronik sağlık sorunları olan çocukların zorbalığa maruz kalma ve sosyal kaygı geliştirme risklerinin daha yüksek
olduğunu öne sürse de, ortopedik rahatsızlıkları olan çocuklar arasında zorbalığın yaygınlığına ilişkin çok az araştırma bulunmak-
tadır. Ayrıca, alt ekstremite ortezi kullanımının çocuklardaki psikososyal etkileri henüz araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, alt
ekstremite ortezi kullanan çocuk hastalarda kaygı seviyesi ve benlik saygısını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif vaka-kontrol çalışması, üçüncü basamak bir hastanede gerçekleştirilmiştir. Hasta grubuna,
2019-2023 yılları arasında ortopedik cerrahi geçirmiş, 7-15 yaş aralığında, en az 1 yıldır alt ekstremite ortezi kullanan hastalar
dahil edildi. Kontrol grubuna, bilinen hastalığı olmayan, 7-15 yaş aralığında çocuklar alındı. Her iki grupta yer alan çocuklar genel
eğitim okullarında ilk veya ortaöğretimlerini almaktaydı. Katılımcılara Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Ergenler için Sos-
yal Kaygı Ölçeği (ESKÖ) ve Çocuk Ergen Zorbalık Ölçeği (CEZÖ) uygulandı. Sayısal veriler için bağımsız örneklem-t testi, kategorik
veriler için Ki-kare ve Fisher’ın kesin testi kullanıldı.
Sonuçlar: Hasta grubunu 31 çocuk (17 kız, 14 erkek; ort. yaş = 10±2,4) ve kontrol grubunu 49 çocuk (31 kız, 18 erkek; ort. yaş
= 13±2,8) oluşturdu. Hasta grubunda ortez kullanımına yol açan birincil etiyolojiler serebral palsi (n=12; %39), pes ekinovarus
(n=10; %32), spina bifida (n=6; %19) ve konjenital deformitelerdi (n=3; %9,6). Kullanılan alt ekstremite ortezleri; diz-ayak
bileği-ayak ortezleri (KAFO), ayak bileği-ayak ortezleri (AFO), dinamik ayak bileği-ayak ortezleri (DAFO) ve yer reaksiyon tipi
ayak bileği-ayak ortezleri (GRAFO) idi. Düşük benlik saygısı hasta grubunda (n=25, %81), kontrol grubuna (n=4, %8) göre daha
fazla bulundu (p<0,001). Sosyal kaygı sıklığı kontrol grubunda (n=37, %75), hasta grubuna (n=21, %67) göre daha fazlaydı
(p<0,001). Akran zorbalığı sıklığı hasta grubunda (n=6, %19), kontrol grubundan (n=4, %8) daha yüksekti (p<0,001).
Tartışma: Bu araştırma, ortopedik rahatsızlıkları nedeniyle alt ekstremite ortezi kullanan çocukların, sağlıklı akranlarına kıyasla
düşük benlik saygısı ve akran zorbalığına maruz kalma gibi ciddi psikososyal sorunlarla karşı karşıya kaldığını göstermektedir.
Sosyal kaygı düzeyleri ise sağlıklı akranlarına göre daha düşüktür. Bu durum, hareket kısıtlılıkları nedeniyle sosyal etkileşimlerin
azalması ve destekleyici çevrelerden daha fazla fayda sağlamalarına bağlı olabilir.