5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 44. Maddesi Bağlamında Tek Fiille Gerçekleşen Kasten Öldürme ve Kasten Yaralama Suçlarına İlişkin Yargı Kararlarının Değerlendirilmesi


Baytaz A. B., Karahan A. B.

16. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali Akademik Programı, İstanbul, Türkiye, 27 Kasım - 02 Aralık 2025, (Yayınlanmadı)

  • Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 44’te failin bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet vermesi halinde bu suçlardan yalnızca en ağır cezayı gerektireninden cezalandırılacağı belirtilmek suretiyle farklı neviden fikri içtima düzenlemesine yer verilmiştir. Farklı neviden fikrî içtima hâlinde, tek bir fiil ile birden fazla suç tipinin ihlali söz konusu olmakta; ancak gerçekte ortada, failin gerçekleştirdiği yalnızca bir fiil bulunmaktadır. Bu bakımdan farklı neviden fikri içtima halinde hukuki anlamda tek fiil söz konusu olmasına rağmen birden fazla farklı suç meydana geldiğinden bir suç çokluğu durumu söz konusudur.  Ancak farklı neviden fikri içtima halinde tek fiille işlenen birden fazla farklı suç meydana gelmesine rağmen “ne bis in idem ilkesi gereğince” her bir suç yönünden ayrıca cezaya hükmolunmamakta, fail işlediği suçlardan en ağırından dolayı cezalandırılmaktadır. Böylece ceza hukuku sistemimizde farklı neviden fikri içtima durumunda “erime sistemi” kabul edilmiştir. 

 

Ne var ki, kanun koyucu tarafından TCK m. 44’te bir istisna öngörülmemiş olmasına rağmen, uygulamada farklı neviden fikrî içtima kurumu kapsamında benimsenen erime sisteminin tüm suç tipleri bakımından uygulanmadığı görülmektedir. Bu bağlamda tek fiillin meydana getirdiği suçların kasten öldürme ve kasten yaralama suçlarını olduğu hâllerde, daha az cezayı gerektiren kasten yaralama suçunun kasten öldürme suçu içerisinde eritilmediği; her bir suç yönünden ayrıca ceza tesisi yoluna gidildiği dikkati çekmektedir. Bu yaklaşım, farklı neviden fikrî içtima kurumunun uygulama alanının daraltıldığını ve kanunda herhangi bir istisna bulunmamasına rağmen içtihat yoluyla fiilen istisnalar yaratıldığını göstermektedir.

 

Çalışmamızda TCK’nın esas aldığı modern suç teorisi anlayışı bağlamında fiil tekliği kavramından ne anlaşılması gerektiği kısaca ele alınacak olup akabinde TCK m. 44 bağlamında tek fiile işlenen birden fazla suçun kasten öldürme ve kasten yaralama suçları olması haline münhasır ortaya çıkan fiili uygulama; ilk derece mahkemesi, bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay kararları esas alınmak suretiyle irdelenecektir. Nihayetinde ise konuya ilişkin kişisel kanaatimiz, öğreti ve kanuni düzenleme ışığında ortaya konulacaktır.