Doğu Marmara Denizi Kıyılarında Bentik Dinoflagellat Cinslerinin Dağılımı ve Çevresel Belirleyicileri
7. Ulusal Deniz Bilimleri Konferansı, İzmir, Türkiye, 13 - 15 Mayıs 2026, ss.25-26, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İzmir
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.25-26
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bentik dinoflagellatlar, ekolojik rolleri ve toksisite potansiyelleri nedeniyle bentik zararlı alg çoğalmaları (BZAÇ) kapsamında önemli bir grup oluşturmaktadır. Tropikal ve subtropikal bölgelerde bu organizmaların dağılımı ve çevresel kontrol mekanizmaları iyi bilinmesine rağmen, Marmara Denizi gibi ılıman-geçiş zonlarında bu gruplara ilişkin bilgiler sınırlıdır. Artan antropojenik baskılar ve besin tuzu girdileri, bentik dinoflagellat topluluklarının yapısını ve dağılımını etkileyen başlıca faktörler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Doğu Marmara Denizi kıyılarında yer alan 10 istasyonda bentik dinoflagellat toplulukları ile çevresel değişkenler birlikte değerlendirilmiştir. BZAÇ örnekleri, Ulva spp. cinsine ait makroalgler üzerinden epifitik olarak bulunan topluluklardan elde edilmiş ve hücre bollukları yaş ağırlık başına hücre sayısı (hücre g⁻¹ YA) olarak ifade edilmiştir. Bulgular, çevresel değişkenlerin istasyonlar arasında belirgin bir gradyan oluşturduğunu ve bu gradyanın özellikle besin tuzları ve üretkenlik ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bentik dinoflagellat kompozisyonu istasyonlar arasında farklılık göstermiş, bazı istasyonlarda belirgin cins baskınlıkları gözlenmiştir. Çevresel değişkenler ile BZAÇ hücre bollukları arasındaki ilişkiler incelendiğinde, yalnızca Prorocentrum cinsinin toplam fosfat (TP) ve tuzluluk ile anlamlı ve negatif yönlü ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Çok değişkenli analizler, BZAÇ dağılımının büyük ölçüde çevresel faktörler tarafından açıklandığını ve toplam fosfatın en belirleyici değişken olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, Doğu Marmara Denizi kıyılarında bentik dinoflagellat topluluklarının dağılımının başta besin tuzları olmak üzere çevresel gradyanlardan etkilendiğini göstermektedir. Bununla birlikte, bazı istasyonlarda gözlenen yüksek BZAÇ bollukları, yerel çevresel koşulların ve belirli cinslerin baskınlığının da bu dağılım üzerinde önemli rol oynadığını işaret etmektedir. Bu çalışma, ılıman-geçiş zonlarında bentik dinoflagellatların ekolojik dinamiklerinin anlaşılmasına katkı sağlayarak, bölgedeki bilgi eksikliğinin giderilmesine yönelik önemli bir temel sunmaktadır.
Benthic dinoflagellates are an important component of benthic harmful algal blooms (BHABs), mainly because of their ecological roles and potential to produce toxins. While their distribution and the environmental factors controlling them are relatively well understood in tropical and subtropical regions, there is still limited knowledge about these groups in temperate transition zones such as the Sea of Marmara. Increasing anthropogenic pressure and nutrient inputs are considered key drivers shaping benthic dinoflagellate communities in such environments. In this study, benthic dinoflagellate communities and environmental variables were examined together at 10 stations along the eastern coasts of the Sea of Marmara. BHAB samples were collected from epiphytic communities living on Ulva spp., and cell abundances were expressed as cells per gram of wet weight (cells g⁻¹ WW). The results showed that environmental conditions varied clearly between stations, forming a gradient largely linked to nutrients and productivity. Benthic dinoflagellate composition also differed among stations, with certain genera becoming dominant at specific locations. When the relationships between environmental variables and BHAB abundances were analysed, only Prorocentrum showed a significant negative relationship with total phosphate (TP) and salinity (p < 0.05). Multivariate analyses further indicated that the distribution of BHABs was mainly driven by environmental factors, with total phosphate emerging as the most influential variable. Overall, the findings suggest that benthic dinoflagellate communities along the eastern coasts of the Sea of Marmara are strongly shaped by environmental gradients, particularly nutrient availability. At the same time, the relatively high abundances observed at some stations point to the additional influence of local conditions and genus-specific dominance. Taken together, this study offers a clearer picture of the ecological dynamics of benthic dinoflagellates in a temperate transition system and provides a useful basis for future research in the region.