Türkiye Güneş Enerjisi Potansiyeli ve Gelişimi


Ermiş F., Akova İ.

2. İSTANBUL ULUSLARARASI COĞRAFYA KONGRESİ, İstanbul, Turkey, 17 - 18 June 2021, vol.1, pp.133-136

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • Volume: 1
  • City: İstanbul
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.133-136

Abstract

TÜRKİYE’NİN GÜNEŞ ENERJİ POTANSİYELİ VE GELİŞİMİ Fevzi ERMİŞ, İsmet AKOVA fevziermis@gmail.com ÖZET Enerji, geçmişten günümüze vazgeçilmez bir kaynak olarak insan hayatının odak noktasında yer almış ve gelecekte de şüphesiz bu konumunu koruyacak bir unsurdur. Doğal şartlar altında yaşayan ilk insanlardan, günümüz modern insanına kadar geçen sürede enerji kullanımı sürekli artarken, enerji kaynakları da çeşitlenmiştir. Sanayi Devrimi sonrası karbon kökenli olan kömür 18. Ve 19 YY’larda önem kazanırken, 20 YY petrolün değerlendiği bir dönem olmuştur. 20.YY’ın ortalarından itibaren de bu kaynaklara ek olarak doğalgaz devreye girmiştir. Fakat 20.YY’ın son çeyreğinden itibaren başta ekonomik olmak üzere, çevresel ve politik sebeplerle farklı enerji kaynaklarına yönelimlerin arttığı ciddi bir değişim dönemi olmuştur. 21. YY’da daha belirginleşen bu değişimde ekolojik ve ekonomik kaygılar ön plana çıkmakla birlikte kamuoyunun da belirgin bir etkisi vardır. Bu değişimin yönü alternatif kaynaklar olarak ifade edilen yenilebilir kaynaklara olmuştur. Güneş, rüzgâr, jeotermal, dalga, biyokütle gibi kaynaklar olarak belirtilen yenilenebilir kaynaklar tüm ülkelerin enerji ihtiyacında son dönemde daha fazla yer almaya başlamıştır. Gelişmiş veya gelişmekte olan tüm ülkelerin bağımlı olduğu fosil enerji kaynaklarının dünya üzerinde rezerv dağılışının dengesiz olması ve çeşitli risklere sahip olması alternatif kaynaklara yönelimi tetikleyen önemli bir etkendir. Alternatif enerji kaynakları arasında yer alan güneş enerjisi ise hızla gelişen teknolojisi, üretim kapasitesinin yüksekliği ve kurulum kolaylığı gibi avantajları nedeniyle hızla enerji üretim listelerinde yer edinmiş ve gelişmeye devam etmektedir. Güneş enerjisinin birçok ülke tarafından tercih edilmesi teknolojisinin hızla gelişmesine ve yaygınlaşmasını sağlamıştır. Geçmiş yıllardan beridir direkt ısı üretiminde kullanımının haricinde son dönemde artan ihtiyaçlar neticesinde güneş enerjisi elektrik üretiminde kullanılmaya başlanmıştır. Bu durum güneş enerjisinin yaygınlaşmasını, teknolojisine yatırım yapılarak bilgi birikiminin artmasını ve piyasasının gelişerek ucuzlamasını sağlamaktadır. Tüm bunların neticesinde dünyada gelişmişlik seviyesi ne olursa olsun tüm ülkeler tarafından dikkate değer şekilde güneş enerjisine yatırımlar artmakta, özellikle çevresel ve ekonomik nedenlerle kullanım alanı genişlemektedir. Gelişmekte olan ekonomisi ve artan nüfusu neticesinde Türkiye’nin enerji tüketimi hızla artmaktadır. Maalesef bu artışı karşılayacak yeterli kömür, petrol ve doğalgaz kaynağına sahip olmaması neticesinde enerji ithalatçısı konumdaki ülkemiz alternatif kaynaklar olarak belirtilen güneş, rüzgâr, jeotermal, dalga veya biyokütle kaynaklarından yeterince yararlanması gerekmektedir. Buradan hareketle ele aldığımız çalışmamız da Türkiye’nin önce enerji bağımlılığı analiz edilip, ardından genel hatlarıyla güneş enerjisinin avantajları ve 2007 yılından bugüne gelişimi ve gelecekteki projeksiyonu analiz edilmeye çalışılacaktır. Güneş enerjisinin bulunulan konumla yakından ilgisi vardır. Dünya’nın şeklinin bir sonucu olan 2. İstanbul Uluslararası Coğrafya Kongresi, 17-2 Haziran 2021 2nd İstanbul International Geography Congress, 17-20 June 2021 134 sıcaklık kuşakları üretilecek güneş enerjisini de belirlediğinden, Türkiye orta kuşak ülkesi olarak bu açıdan yüksek potansiyel sahibidir. Bu kapasite matematik konuma göre Akdeniz, Güney Doğu Anadolu Bölgesi, Ege ve İç Anadolu şeklinde sıralanmaktadır. Bu sıralama da güneş enerjisini etkileyen yer şekilleri, bitki örtüsü ve en önemlisi ekvatora uzaklık belirleyici olmuştur. Bahsi geçen bölgelerdeki güneş enerjisi ülkenin ihtiyacı olan enerjinin önemli bir oranına karşılık vereceğinden bu alandaki her çalışma önem arz etmektedir. Bu süreçte Güneş Enerjisi Potansiyel Atlas’ından (GEPA), enerji verilerinden ve akademik yazınlardan yararlanılarak literatür taraması yapılmıştır. Türkiye; matematik konum, topoğrafyasının uygunluğu, toplumun güneş enerjisine yönelimi ve yatırımcıları teşvik edici destek politikaları ile son yıllarda önemli güneş enerjisi yatırımı yapan bir ülke konumdadır. Bu durumun ortaya çıkardığı avantajlar ve gelecekte alacağı pozisyon, hem sanayi üretimi hem toplumsal refah açısından son derece önemli olduğundan, yapılacak uygulamaların ve incelemelerin önemini arttırmaktadır. Bu açıdan bildirinin Türkiye’nin enerji bağımsızlığı anlamında alacağı kararlarda ve yapılacak uygulamalara katkı sağlayabileceği umulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Enerji, Yenilenebilir Kaynaklar, Güneş enerjisi, Sürdürülebilir Kalkınma.