Orwell’in Antiarşivcisi: 1984’te Belge Tahrifi, Tanıklık ve Bilgi ile Eylem Arasındaki Ayrışma
SÖYLEM, cilt.11, sa.3, ss.1782-1806, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 11 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.29110/soylemdergi.1983045
- Dergi Adı: SÖYLEM
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM), MLA International Bibliography
- Sayfa Sayıları: ss.1782-1806
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, George Orwell’in 1984 romanında Winston Smith’in belgelerle kurduğu çelişkili ilişkiyi, arşivcilik mesleğiyle bağlantılı işlevler, sorumluluklar ve etik beklentiler üzerinden inceler. Arşivsel kavramlarla desteklenen kuramsal yönelimli yakın okuma, retorik anlatıbilimin karakter yaklaşımından ve arşivcilik etiğinin sınırlı kavramsal ayrımlarından yararlanır. John Bowen’ın “archivist, or rather anti-archivist” nitelemesinden hareketle “antiarşivci”, Winston’dan ayrı bir edebî figür ya da gerçek bir mesleki kimlik değil, karakterin belgelerle ilişkisi üzerinden üretilen arşivcilik bağlantılı mesleki imgeyi çözümleyen, çalışmaya özgü ve Winston vakasıyla sınırlı bir yorumlama aracıdır. Çözümleme Evrak ve Arşiv Biriminin işleyişine, Yoldaş Ogilvy’nin üretilmesine, Jones, Aaronson ve Rutherford fotoğrafının iki kez imha edilmesine ve Winston’ın günlüğüne odaklanır. Bu örnekler Winston’ı becerikli bir çalışan, kanıtı tanıyan tanık, kurumsal tahrifin faili ve baskının mağduru olarak kurar. Makale, belge tahrifi, tanıklık ve kırılgan kişisel yazı arasındaki gerilimin Winston’ın karakterinde arşivcilik mesleğiyle ilişkili bir imge ürettiğini savunur.
This article examines Winston Smith’s contradictory relationship with records in George Orwell’s 1984 through functions, responsibilities, and ethical expectations associated with the archival profession. Its theory-guided close reading draws selectively on archival concepts, rhetorical narratology’s approach to character, and distinctions from archival ethics. Taking John Bowen’s description of Winston’s work as “an archivist, or rather anti-archivist” as its point of departure, the study uses “anti-archivist” not as a separate literary figure or an actual professional identity, but as a study-specific interpretive designation, limited to Winston’s case, for the professional image associated with archival work that emerges through his relationship with records. The analysis focuses on the Records Department, the invention of Comrade Ogilvy, the two destructions of the photograph of Jones, Aaronson, and Rutherford, and Winston’s diary. These scenes construct Winston as a skilled worker, a witness who recognizes evidence, an agent of institutional falsification, and a victim of coercion. The article argues that the tension between document forgery, testimony, and fragile personal writing produces an image in Winston's character that is associated with the archival profession.