Akademik Veri Yönetim Sistemi
11 Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi, Girne, Kıbrıs (Kktc), 1 - 05 Nisan 2026, ss.36, (Özet Bildiri)
Giriş: Karbapenem grubu antibiyotikler, valproatın enterohepatik dolaşımında rol oynayan açilpeptid hidrolaz enzimini geri dönüşümsüz olarak inhibe ederek serum valproat düzeylerinde hızlı, belirgin ve uzun süreli düşüşüne neden olarak nöbetleri tetikleyebilir (1). Serebral Folinik Asit Eksikliği (SFAE), Folat Reseptör α Proteinini kodlayan FOLR1 gen mutasyonuna bağlı gelişen, epilepsi ve gelişimsel gerilikle seyreden otozomal resesif nadir bir hastalıktır (2) Amaç: Bu olgu sunumu, FOLR1 mutasyonuna bağlı SFAE ve Status Epileptikus (SE) ile takip edilen hastada meropenem–valproat etkileşiminin klinik etkilerini ve yoğun bakım yönetimine yansımalarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Hastanın kullandığı ilaçlar, UpToDate® veritabanı kullanılarak ilaç etkileşimleri açısından değerlendirilmiş ve antibiyoterapide yapılan değişikliklerle nöbet sıklığı takip edilmiştir. Bulgular: Dış merkezde SE ve FOLR1 mutasyonuna bağlı SFAE tanılarıyla izlenen hasta, solunum sıkıntısı nedeniyle entübe edilmiş ve nazokomiyal pnömoni nedeniyle meropenem tedavisi almıştır. Dış merkez yoğun bakım ünitesinden transfer sonrası tekrarlayan SE tablosuyla yoğun bakım ünitemize yatışı yapılmıştır. Ünitemize yatışı sırasında akut faz reaktanlarında yükseklik saptanan hastaya meropenem 3 g/gün tedavisi başlanmıştır. Yatışta alınan balgam kültüründe Karbapenemaz Üreten Acinetobacter baumanii üremesi olan hastanın meropenem tedavisi 3.gününde kesilerek, antibiyotik duyarlılık sonucuna göre hastaya kolistin 300 mg/gün ve ampisilin/sulbaktam 18 g/gün tedavisi başlanmıştır. Eş zamanlı olarak folinik asit 5 mg/kg/gün ile levetirasetam 1000 mg/gün , valproat 2000 mg/gün, lakozamid 600 mg/gün, lamotrijin 200 mg/gün , klobazam 40 mg/ gün ve zonisamid 200 mg/gün içeren antiepileptik rejim uygulanmıştır. Meropenem tedavisinin 2. gününde ölçülen valproat çukur düzeyi 9 µg/ ml, meropenem tedavinin kesilmesinden 18 gün sonra ise 46 µg/mL olarak saptanmıştır (terapötik aralık: 50–100 µg/mL). Hastanın ilaç tedavisi UpToDate® veritabanı kullanarak ilaç etkileşimi açısından değerlendirdiğinde meropenem ile valproat etkileşimine bağlı valproat serum düzeylerinde belirgin düşüşe ve nöbet sıklığında artışa yol açabileceği bilgisi klinik ekiple paylaşılmıştır. EEG değerlendirmesinde SE aktivitesi görülmeyen ve klinik stabilizasyon sağlanan hasta ventilasyondan ayrılarak servise transfer edilmiştir. Tartışma ve Sonuç: Sunulan olguda, meropenem kullanımı sonrasında gelişen uzun süreli subterapötik valproat düzeyinin ve nöbet sıklığındaki artışın, dış merkez takibinde 18 gün süren meropenem–valproat birlikte kullanımına bağlı olduğu düşünülmüş olup, bu durum karbapenem– valproat etkileşiminin klinik açıdan ne kadar ciddi ve uzun süreli olabileceğini vurgulamaktadır (1,3). Bu etkileşimin klinik önemi nedeniyle Japonya’da valproat ile karbapenemlerin eş zamanlı kullanımı yasaklanmıştır (4). Ayrıca güncel çalışmalarda (NCT04671589), meropenemin valproat zehirlenmesinde antidot olarak kullanımı araştırılmaktadır. Sonuç olarak, yoğun bakımda geniş spektrumlu antibiyotik gereksinimi olan epileptik hastalarda bu etkileşimin göz önünde bulundurulması ve tedavinin multidisipliner yaklaşımla yönetilmesi hasta güvenliği açısından kritik öneme sahiptir.Kaynaklar: 1.Bede P et al. Epilepsia Open. 2016;2(1):107–11. 2.Gezegen H et al. 13. Ulusal Epilepsi Kongresi. 2022. p. 100. 3.Özkalkanlı M.Y. et al. Turkish Journal of Intensive Care. 2015;46–8. 4.Nakajima Y, et al. Drug Metabolism and Disposition. 2004 Dec 1;32(12):1383–91.