Fahreddin er-Râzî’nin Nihâyetü’l-Îcâz Adlı Eserinde Abdülkahir el-Cürcânî’ye İtiraz Ettiği Meseleler


ALAK M.

Şarkiyat Mecmuası, ss.1-18, 2011 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2011
  • Dergi Adı: Şarkiyat Mecmuası
  • Sayfa Sayıları: ss.1-18

Özet

Özet

Klâsik belâgat kitaplarında Fahreddîn er-Râzî?nin ve belâgat alanında Abdülkahir el-Cürcânî?nin kitaplarını esas alarak meydana getirdiği eseri Nihâyetü?l-îcâz?ın adlarına neredeyse hiç rastlanmamaktadır. Bu durum akla çeGitli sorular getirmektedir: Acaba Râzî?nin belâgat alanında kayda değer hiçbir görüGü yok mudur? Veya onun kendine mahsus birtakım görüGleri vardır da sonraki belâgatçiler tarafından mı dikkate alınmamıGtır? vs. Makalede bu gibi sorulara cevap verebilmek için Râzî?nin Nihâyetü?l-îcâz?da Abdülkahir el-Cürcânî?ye itirazda bulunduğu meseleler tespit edilerek kısaca anlatılmıG, ardından sonraki belâgatçilerin önde gelenlerinden Sekkâkî, Kazvînî, Teftâzânî ve Seyyid gerîf Cürcânî?nin o konularla ilgili değerlendirmeleri sunulmuGtur. Böylece Râzî?nin, kendine mahsus görüGlerde, sonraki belâgatçiler tarafından, tenkit edilmek sûretiyle bile olsa, dikkate alınıp alınmadığı ortaya konulmaya çalıGılmıGtır.

Anahtar Kelimeler: Abdülkahir el-Cürcânî, Fahreddîn er-Râzî, Sekkâkî, Delâilü?l-i„câz, Esrâru?l-belâğa, Nihâyetü?l-îcâz, Miftâhu?l-ulûm, Belâgat.

The Issues In Whıch Fakhr Al-Dın Al-Razi

Crıtısızed Abd Al-Kahır Al-Jurjani In Hıs Book Nıhayat Al-Ijaz

Abstract: Fakhr al-Din al-Razi wrote his book called Nihayat al-ijaz depending on the two rhetorical books of Abd al-Kahir al-Jurjani. However, both the name al-Razi and the name of his book Nihayat al-ijaz were almost never mentioned in the classical books of rhetoric. This leads to various questions: Did al-Razi have no ideas of his own in the area of rhetoric? Or, he did have some ideas of his own but they were not taken into account by the subsequent scholars of rhetoric?... In order to find answers to such questions, I have focused on the issues in Nihayat al-ijaz, through which al-Razi criticized Abd al-Kahir al-Jurjani. After that, I have investigated the evaluations relating to the same issues made by the subsequent scholars of rhetoric, al-Sakkaki, al-Qazvini, al-Taftazani, and al-Sayyed al-Sharif al-Jurjani. In this way, I have tried to put forth whether or not al-Razi was taken seriously by the subsequent scholars of rhetoric.

Key words: Abd al-Kahir al-Jurjani, Fakhr al-Din al-Razi, al-Sakkaki, Dalail al-icaz, Asrar al-Balagah, Nihayat al-ijaz, Miftah al-Ulum, al-Balagah, rhetoric.