Akademik Veri Yönetim Sistemi
Çağdaş Çeviri Sorunları ve Çözümleri, Mustafa Sarıca, Editör, Çizgi Kitabevi, İstanbul, ss.1-312, 2025
Bu çalışmada, Halide Edib Adıvar’in Hint okuru için İngilizceye çevirdiği Nazım Hikmet’in Taranta Babu’ya Mektuplar eserine eşlik eden yan metinler, eleştirel söylem çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, Halide Edib’in Hindistan halkının bağımsızlık mücadelesine ideolojik katkısını, Nazım Hikmet’in devrimci fikirleri aracılığıyla nasıl şekillendirdiğini ortaya koymaktır. 1930’lu yıllarda Hindistan’ı ziyaret eden ve bağımsızlık mücadelesini destekleyici konferanslar düzenleyen Halide Edib’in Nazım Hikmet’in şiirlerinde işlediği sömürge karşıtı fikirlerini Hint halkına aktarmaya çalıştığı söylenebilir. Özellikle Taranta Babu’ya Mektuplar eserinin Hindistan’ın prestijli gazetelerinden Bombay Chronicle’da yayımlanan çevirisine eklenen yan metinlerde, Halide Edib’in bu sürece bilinçli bir ideolojik katkı sunduğu gözlemlenmektedir. Bu çalışmada, bu katkı, Teun A. van Dijk’in eleştirel söylem çözümlemesi yöntemi ışığında, küçük ölçekte metin söylemini içeren dilsel yapılar, büyük ölçekte güç ilişkilerini içeren toplumsal yapılar ile ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, yan metinlerin okurun Nazım Hikmet’in fikirlerine ideolojik bir hazırlık yapmasını sağladığı ve Hindistan’ın bağımsızlık mücadelesine destekleyici bir zemin oluşturduğu tespit edilmiştir.
This study examines the paratexts accompanying Nazım Hikmet’s Letters to Taranta Babu, translated into English by Halide Edib Adıvar for an Indian audience. The study’s primary objective is to reveal how Halide Edib shaped the Indian people’s ideological contribution to their struggle for independence through Nazım Hikmet’s revolutionary ideas. It can be argued that Halide Edib, who visited India in the 1930s and organized conferences in support of the independence struggle, attempted to convey to the Indian people the anti-colonial ideas embodied in Nazım Hikmet’s poetry. Particularly in the paratexts included in the translation of “Letters to Taranta Babu” published in the Bombay Chronicle, one of India’s prestigious newspapers, Halide Edib’s conscious ideological contribution to this process is evident. This study examines this contribution by linking the linguistic structures comprising textual discourse on a small scale to the social structures comprising power relations on a large scale, using Teun A. van Dijk’s method of critical discourse analysis. It concludes by finding that paratexts provide the reader with an ideological preparation for Nazım Hikmet’s ideas and provide a supportive foundation for India’s struggle for independence.