16. ULUSLARARASI MÜHENDİSLİK, MİMARLIK VE TASARIM KONGRESİ, 20 - 22 December 2025, vol.1, pp.1048-1055, (Full Text)
Döşeme yüzey düzlemselliği, Türk inşaat sektöründe
hem taşıyıcı sistem güvenliği hem mekân kalitesi açısından kritik bir parametre
olup mimar ve mühendislerden oluşan şantiye yönetiminin başarısına doğrudan
etkisi olabilir. İstatistiksel olarak yüzey kalitesini yansıtan ve performansa
dayalı kalite kontrolü sağlayan ASTM E1155 ve ACI 302.1R-04 gibi uluslararası
standartlar Türkiye’de uygulanmamaktadır. Türkiye’de kullanılan TS EN 13670
standardı sabit geometrik toleranslar kullanarak yüzeyin genel kalitesinden çok
belirli noktalardaki sapmaları göstermektedir. Döşeme yüzeyindeki
düzensizlikler genellikle betonarme döşeme imalatı sonrası uygulanan şap
tabakası ile giderilmeye çalışılmaktadır. Bu yaklaşım, taşıyıcı sistem
açısından yük tasarım kabulünde olmayan ek yüklere, sonuç olarak yapı
elemanlarında ilave gerilmelere yol açarken; mimari açıdan da net kat
yüksekliğini azaltarak mekânsal konforu ve tavan sistemlerinin entegrasyonunu
olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, döşeme yüzey düzlemselliğini değerlendirmek
ve gerekli şap hacmini tahmin etmek üzere MATLAB tabanlı bağımsız bir hesaplama
yöntemi sunulmuştur. MATLAB kodu iki adet sentetik datayla doğrulanmış,
sonrasında İstanbul’da yapımı devam etmekte olan bir yapının 5 farklı katında döşeme
üzerinden alınan, dağınık noktasal konum verileri analiz edilerek, sonuçlar sunulmuştur.
Döşemelerin büyük kısmı ACI 302.1R-04 standardında genel amaçlı döşemeler için
verilen hedef değerleri sağlarken, bazı döşemeler eşik değeri sağlamamıştır. Uygulamalarda
ASTM E1155’e uygun ölçüm protokolleri benimsenmesi döşeme yüzey kalitesinin
değerlendirilmesine yardımcı olacak hem yapısal hem de mimari açıdan mekânsal
beklentilerin karşılanmasını sağlayacaktır.