Immanuel Wallerstein, Bir Tarihsel Sosyal Bilimci


Kaya T.

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ, ss.46-65, 2018 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2018
  • Dergi Adı: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ
  • Sayfa Sayıları: ss.46-65

Özet

Sosyolog, siyaset bilimci, iktisatçı, sosyal tarihçi ve tarihsel sosyal bilimci, Immanuel Wallerstein'i takdim etmede başvurulan sıfatlardan birkaçıdır. Bu sıfatlar arasında Wallerstein'in kendisi için en uygun gördüğü " tarihsel sosyal bilimci " dir. Entelektüel gelişimindeki sosyoloji formasyonuna rağmen kendisini tarihsel sosyal bilimci olarak tanımlamasında dayanağı, 1974'te ilk cildi yayınlanan Modern Dünya-Sistem'i çalışmasıdır. Modern çağın klasiği olan bu çalışmasında 16. yüzyıldan itibaren Batı uygarlığının genişlemesinin öyküsünü anlatmakla kalmaz, aynı zamanda modern sosyal bilimlere ilişkin 19. yüzyıla özgü kategorileştirmelere de karşı durarak, toplumsal değişimi analiz etmek için yeni bir perspektif önerir. Dünya-sistem analizi olarak adlandırılan analiziyle artık literatürde tarihsel sosyolojinin temsilcilerinden biridir. Wallerstein'in ilgilerine ve mesleğine dair bu tanımlama, ABD'nin toplumsal dönüşümünü de içeren bir süreçte yapılır. Bu süreçte özellikle tarihle kurduğu ilişki neticesinde sosyoloji anlayışı yeni bir form kazanmış ve sonraki yıllarda yaptığı çalışmalarını belirlemiştir. Amerikan sosyoloji geleneği içinde yetişmiş birisi olarak Wallerstein'in nasıl ve hangi koşullar altında tarihsel analize yöneldiği ve bunun Amerikan sosyolojisindeki karşılığı bu yazının konusudur.

 

Immanuel Wallerstein, a Historical Social Scientist 
Sociologist, political scientist, economist, social historian and historical social scientist are some of the titles that
are used to introduce Immanuel Wallerstein. Among these titles, the one that Wallerstein favors the most is
“historical social scientist”. The reason he describes himself as a historical social scientist in spite of the formation
of sociology in his intellectual development is his work of Modern World-System with the first volume published
in 1974. In this work of his which is a classic of the modern age, he not only tells the story of the Western
Civilization's expansion since the 16th century, but he also suggests a new perspective to analyze social change by
opposing the categorizations related to modern social sciences peculiar to the 19th century. With his analysis named
world-system analysis, he is now one of the representatives of historical sociology in the related literature. This
description in regard to Wallerstein’s fields of interest and profession was made in a period which includes the social
transformation in the USA. In this period, his comprehension of sociology took a new form, especially as a result of
the way he related his work to history, and determined the contents of his works in the coming years. In this regard,
the way and the conditions under which Wallerstein, as a scholar educated in the American tradition of sociology,
inclined to historical analysis and the significance of this inclination in American sociology is the subject matter of
this article.
Keywords: Immanuel Wallerstein, Modern World-System, Historical Sociology, American Sociology, WorldSystem
Analysis.