Yapay Zeka ve Çalışma Hayatı


Yorgun S.

Yapay Zeka Çağında iktisat:Dijital Dönüşümün Sosyal ve Ekonomik Haritası, İstanbul, Türkiye, 12 Aralık 2025, (Yayınlanmadı)

  • Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • İstanbul Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Yapay Zekâ (YZ), üretim, yönetim ve işçi-işveren ilişkilerinin dinamiklerini yeniden şekillendirerek, dönüştürücü bir etki yaratmakta ve süreç devam etmektedir. Yapay zekanın benimsenmesi verimlilik artışı ve ekonomik büyüme vaat ederken, aynı zamanda çalışma hayatı, sendikalar ve toplu pazarlık sistemleri için zorluklar da yaratmaktadır. 


Dijitalleşme, küresel ekonomiyi ve çalışma dünyasının tüm boyutlarını hızla dönüştürmektedir. Bulut bilişim, büyük veri toplama ve analitiği, nesnelerin interneti, makine öğrenmesi ve yapay zekâ (YZ) gibi yeni ve “yıkıcı” teknolojiler, istihdam eğilimlerinden iş yapma biçimlerimize kadar her sektörü etkilemektedir. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 2018 tarihli Küresel Çalışmanın Geleceği Komisyonu raporunda da belirtildiği üzere, “artan dijitalleşme ve otomasyonun hem işlerin niteliği hem de niceliği üzerinde önemli etkiler yaratması beklenmektedir. Yeni iş türleri ve istihdam biçimleri, beceri gerekliliklerini değiştirerek geleneksel çalışma kalıplarını ve gelir kaynaklarını ortadan kaldırmaktadır.” 

Daha önceki teknolojik değişim ve dönüşüm döngülerinde olduğu gibi, dijitalleşme de işgücü piyasası üzerinde iki yönlü bir etkiye sahiptir. Bir yandan makineler, robotlar ve otomatik süreçler bazı işlerin ve görevlerin yerini almakta; diğer yandan yazılım programlama, bilgi ve iletişim teknolojileri, veri işleme, dijital bakım, uygulama geliştirme ve web tasarımı gibi alanlarda yeni işler ortaya çıkmaktadır. Bu durum, işgücü piyasasında “kazananlar” ve “kaybedenler” yaratmaktadır.