Patent Sisteminin Ekonomik Mantığı ve Tarihsel Analizi


YILDIZ S.

The Knowledge, Economy and Management Congress, İstanbul, Türkiye, 29 - 30 Ekim 2010, cilt.8., ss.55-70

  • Cilt numarası: 8.
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.55-70

Özet

Patent Sisteminin Ekonomik Mantığı ve Tarihsel Analizi

Teknoloji bilgidir. Bilgi ise her şeyin ötesinde rekabetçi olmayan bir maldır. Bu; bilgiyi paylaşmasının orijinal üreticisinin sahip olduğu bilgiyi azaltmayacağı anlamına gelir. Bilgi rekabetçi bir mal olmamasına rağmen, 1474’ten beri patentler, sahiplerine üçüncü şahısları patentlenmiş bilgiden dışlama hakkı vermektedir ve yeni teknolojileri üretenlere doğal tekellere benzeyen bir tekel imtiyazı sağlamaktadır. Bunun sonucu olarak patent sistemi tüketicilere üretimin marjinal maliyetinin üzerinde fiyat yükleyerek toplumsal refah kaybına neden olmaktadır. Bunun yanında patentler, teknolojik gelişmenin önünde bariyerler oluşturmaktadır. Üçüncü şahısların teknolojiyi kullanmak için ödemesi gereken lisans ücretleri, patentlenmiş buluşları kullanarak ardışık teknolojiler geliştirmeyi pahalı hale getirmektedir. Çalışmada patent sisteminin ekonomik gerekçeleri, bu gerekçelere karşı geliştirilen eleştiriler ve patent sisteminin zararlı etkileri özetlenecektir. Daha sonra; patent sisteminin TRIPS Anlaşması’yla birlikte nasıl küresel bir teknoloji politikası haline geldiğini anlamak için patent sisteminin tarihsel analizi gerçekleştirilecektir. 

Economic Logic and Historical Analysis of the Patent System

Technology is knowledge. Knowledge is above all a non-rivalrous good, that is, sharing it with another person does not diminish the knowledge of the original creator. Although knowledge is non-rivalrous, patents give their holder a right to exclude third parties from the use of patented knowledge since 1474. Patents, by granting producers of new ideas a monopoly over knowledge, leads to a natural monopoly. Patents impose on costumers a price, which is higher than the marginal cost of production, hence generating an economic inefficiency, a “deadweight loss”. Moreover, patents erect barriers to the use of knowledge, making it more expensive for the third parties that are required to pay fees to use patented invention for the development of sequental inventions. This work will summarize economic arguments for and against the patent system and its harmful effects on the overall economic performance. In this context, it will develop a historical analysis of the patent system to explain how the patent system evolved in to a global technology policy with the signing of the TRIPS Agreement.