Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Muhsine Kevser GÜRTÜRK GÖZCÜ
Danışman: Esra Eroğlu Özkan
Özet:
| Antik çağlardan beri çeşitli hastalıklara karşı kullanılan Hypericum L. türleri (Hypericaceae), çok yıllık otsu veya çalımsı bitkilerdir. Günümüzde dünya genelinde 500’ün üzerinde farklı türe sahip olan Hypericum L.; ülkemizde ise 2020 yılı itibarı ile 20 seksiyona ayrılmış 109 taksona sahiptir ve bunlardan 48’inin endemik olduğu bilinmektedir. Yapılan sayısız çalışma ile H. perforatum türünün; antidepresan, yara iyi edici, antioksidan, antimikrobiyal, sitotoksik, antienflamatuar, analjezik ve antinoniseptif etkileri gösterilmiş; ayrıca nörodejeneratif hastalıklara, menopoz semptomlarına ve bağımlılığa karşı etkili olduğu gösterilmiştir. Dünya üzerinde 500’den fazla türü tespit edilen Hypericum L. cinsi; 2013 yılında dünya genelinde 1 milyar doları aşan bir pazar haline gelmiştir. Günümüzde diyabet tedavisi için mevcut antidiyabetik ve antihiperglisemik ilaçlar, özellikle beraberinde bulunan hastalıkların varlığı ve polifarmasi durumunda çeşitli yan etkileri nedeniyle tatmin edici olmayabilmektedir. Ayrıca küresel sağlık tehdidi ve ekonomik yükü ile birlikte diyabet ve komplikasyonlarını iyileştirmeyi sağlayacak yeni, güvenli ve etkili diyabet ilaçlarını keşfetmek için geleneksel olarak yıllardır halk tarafından antidiyabetik etkileri nedeniyle kullanılan bitkiler ve bitkilerden elde edilecek moleküller anti-diyabetik ilaç araştırmaları için değerli bir kaynak oluşturur. Hem fizyolojik hem de patofizyolojik bir süreç olan enflamasyon, son derece karmaşıktır. Enflamasyonun gerçek sebepleri ve tam mekanizması hala net olarak ortaya konulamadığı için mevcut anti-enflamatuar ajanların çoğu bu semptomları gidermeye yöneliktir. Ayrıca her geçen gün yeni bir özelliği keşfedilen bu karmaşık sürecin ilişkili olduğu anlaşılan hastalık sayısı da hızla artmaktadır. Bu nedenle enflamasyon büyük bir halk sağlığı problemi olarak hala milyonlarca insanı etkilemektedir. Bu klinik ihtiyaç, enflamasyon ve anti-enflamatuar ajanlar ile ilgili araştırmaları da önemli kılmaktadır. Etnobotanik veriler ışığında geleneksel olarak antidiyabetik ve antienflamatuar olarak kullanılan ve bazı türlerinde antidiyabetik ve antienflamatuar aktivitesinin umut verici olduğu belirlenen Hypericum cinsi bitkilerin, ülkemizde yetis¸en Hypericum perforatum, H.scabrum, H.scabroides, H. armenum, , H. amblysepalum, H. linarioides, Hypericum hyssopifolium, Hypericum capitatum, H.retusum, Hypericum lysimachioides türlerinin diyabet üzerine etkileri çeşitli yöntemlerle incelenecektir. |