Türkiye'de asgari ücretlilerin yaşam koşullarının incelenmesi: Psiko-sosyal ve ekonomik perspektif


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SILA MELTEM ARMAN TÜRKMEN

Danışman: Levent Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumun önemli bir kesimini oluşturan asgari ücret düzeyinde çalışan kişilerin yaşam koşullarının incelenmesi, harcama kalemlerinin neler olduğunun belirlenmesi ve tüketim tercihlerinin neye göre şekillendiğinin araştırılması tezin temel amacıdır. Çalışmada, asgari ücretle geçimini sağlayan hane halkı ya da bireylerin ekonomik, sosyal ve psikolojik durumları ele alınmaktadır. Araştırmanın temel sorusu; asgari ücretle geçimini sağlamaya çalışan kişilerin hangi koşullarda yaşadıkları ve nasıl geçimlerini sağladıkları sorusudur. Asgari ücretli bireylerin ekonomik ve sosyo- psikolojik durumunu ortaya koymak, geliştirdikleri yaşam stratejilerini gösterebilmek, elde edilen gelirle çeşitlendirdikleri çözüm önerileri ve öncelikli hale getirdikleri konuları belirleyebilmek çalışma için önemlidir. Asgari ücretle hane halkının geçimini sağlaması, benzer sosyo-ekonomik koşullarda büyüyen çocukların desteklendikleri ve eksik kaldıkları başlıkları belirleyerek gelecekleri açısından karşılaşabilecekleri problemleri öngörebilmek adına çalışma bir ön izleme geliştirmektedir. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi esas alınmış ve durum çalışması araştırma deseni olarak seçilmiştir. Araştırma kapsamında İstanbul'da ikamet eden 31 asgari ücretle geçimini sağlayan bireyle yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle görüşmeler gerçekleştirilmiş ve çeşitli bulgulara erişilmiştir. Araştırma kapsamında, asgari ücretli bireylerin tasarruf yapmaya odaklı bir yaşamları olduğu, kadınların gerek ev ekonomisinde gerek gelir getirici faaliyetlerde aktif rol üstlendikleri, borç döngüsüyle yaşama eğilimi içerisinde oldukları, dayanışma ilişkilerinin katkısıyla hem maddi hem manevi yönden aldıkları desteklerin bütçelerine önemli katkılar sunduğu görülmektedir. Bireylerin psikolojik açıdan yorgun ve kaygılı olduğu, daha fazla gelir elde etmek için ikinci bir işte çalıştıkları elde edilen bilgiler arasında yer almaktadır.