6 Ocak ayaklanmasına giden yol: ABD'deki kongre binası baskınında hakikat sonrası kavramının etkisi ve sosyal ağ kitlelerinin rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT CAN ATAR
Danışman: MELTEM BOSTANCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:6 Ocak 2021 tarihinde dönemin ABD Başkanı Donald John Trump'ın destekçileri, 2020 ABD başkanlık seçimlerinin Joe Biden lehine sonuçlanmasını, hile yapıldığı gerekçesiyle protesto etmek istemiş ve Washington D.C.'de toplanmışlardır. Beyaz Saray'ın güney tarafındaki Ellipse Parkı'nda gerçekleşen, "Amerika'yı Kurtar" adındaki bu miting sırasında bazı protestocular, seçim sonuçlarının onaylandığı Kongre Binası'na yürümüşler ve ABD demokrasisinin en mühim sembollerinden olan bu binaya baskın düzenlemişlerdir. Bu noktadan sonra olaylar, protestodan bir ayaklanma hüviyetine bürünmüştür. Bu çalışma, mezkûr ayaklanmada, hakikat sonrası kavramının oynadığı kuramsal rolü ve sosyal ağ kitlelerinin bu kavram çerçevesinde ürettikleri söylemleri konu edinmekte, bu iki etmeni ayaklanmanın başat sebepleri olarak ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın ana hipotezi 6 Ocak Ayaklanmasının sosyal ağ kitleleri tarafından üretilen hakikat sonrası söylemler sonucu gerçekleştiğidir. Buradan hareketle Donald Trump'ın ayaklanmada en büyük etken olmadığı düşünülmekte, bunun yerine uzun yıllardan beri süregelen hakikat sonrası dalgasını, kendi menfaatine göre yönlendirdiği değerlendirilmektedir. Üç bölümden oluşan ve belgesel kaynak tarama yönteminin kullanıldığı bu çalışma; 6 Ocak Ayaklanmasının Donald Trump gibi tek bir figürün eylemlerinin sonucunda meydana gelmediğini ortaya koymuştur. Bu minvalde 6 Ocak Ayaklanmasının ana failleri; toplumsal, siyasal ve ekonomik saiklerle sisteme karşı güvensizleşen, derin kaygılar içinde huzursuzlaşan ve dijital ağlar aracılığıyla radikalleşip, düzene karşı ayaklanan sosyal ağ kitleleridir. Hakikat sonrası kavramı bu minvalde ayaklanmayı gerçekleştiren grupların, Trump öncesi dönemde zaten var olan aşırı sağ tandanslı söylem paradigmasının kavramsal arka planını oluşturmaktadır.