GÜNEY KORE SİNEMASINDA MODERN TRAJEDİ: LEE CHANG DONG SİNEMASI


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Elif Taşdemir Şanlı

Danışman: Esra Gülay Er Pasin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Trajediler, talihsizlikler veya felaketler karşısında bir çıkış bulamayan acılı insanlık durumlarını anlatır. Acı aracılığıyla türlü insanlık durumları ile ilgili anlayış geliştirilmesine olanak sağlar. Modern trajediler egemen düzenin bozukluklarını ve insanın bu düzendeki konumunu açığa çıkarır. Bazen adaleti yerine getirmesi doğal beklenen modern devletin kurumlarındaki yozlaşmasını bazen de bireyin iradesini kısıtlamaya eğilimli geleneksel toplum düzenini eleştirir. Antik Yunan tragedyası hem estetik biçimi hem de tanrılar karşısında sınırını aşıp ölçüsüz davranışlarda bulunarak tanrılar tarafından cezalandırılan insanın yazgısını içeren tarihsel momenti bağlamında oluşmuş yapısı nedeniyle biricik ve eşsizdir. Modern trajedi yahut modern trajik anlatılardan söz edildiğinde modernleşme ile dönüşen hayatla birlikte bireysel çatışmalar ön plana çıkmıştır. Antik tragedyalarda temsil edilen çatışma düzlemleri modernite ile birlikte yerini modernitenin dönüştürdüğü yeni bir birey, aile, toplum anlayışı gibi yeni çatışma düzlemlerini doğurmuştur. Bu tezin amacı edebi bir form olarak milattan önce beşinci yüzyılda Antik Yunan'da ortaya çıkan antik tragedya sanatından doğan aradan geçen yüzyıllarda dönüşüm geçiren ve 19. Yüzyıldan itibaren felsefenin ve edebiyat eleştirisinin sahasında genişletilen modern trajedi anlatısını sinema sanatında aramaktır. Bu amaçla tezin örneklemini oluşturan Güney Koreli yönetmen Lee Chang Dong sineması modern trajedi teorisi bağlamında analiz edilmiştir. Tezin örnekleminde yer alan, yönetmen Lee Chang Dong'un Yeşil Balık (1997), Nane Şekeri (1999), Vaha (2002), Gizli Günışığı (2007), Şiir (2010), Şüphe (2018) filmlerindeki trajik durumlar içerik analizi yapılarak ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca tezde yer alan filmler, Güney Kore'de yaşanan trajik olayların, toplumsal gelişmelerin, tarihsel arka planın ve kültürel kodların filmlerde yer alan trajik karakterleri nasıl etkilediğine yönelik tarihsel ve kültürel bir yaklaşımla ele alınmıştır.