Czernik 41 ve NGC 1342 Açık Kümelerinin Yer ve Uzay Tabanlı Gözlemleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Burçin TANIK ÖZTÜRK

Danışman: Selçuk Bilir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yüksek lisans tez çalışmasında ayrıntılı analizleri yapılan Czernik 41 ve NGC 1342 açık kümelerinin CCD UBV gözlemleri, sırasıyla, 21.07.2020 ile 29.09.2019 tarihlerinde TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'ndeki 1m ayna çaplı T100 teleskobuyla yapılmıştır. Gözlem görüntülerinin sayısal değerlere dönüştürülmesinin ardından UBV sisteminde her iki kümenin fotometrik katalogları oluşturulmuştur. Ayrıca merkezi koordinatlar göz önünde bulundurularak 40×40 yay dakika2 küme alanları için Gaia DR3 verileri derlenmiş, böylece her iki kümenin Gaia sisteminde astrometrik, fotometrik ve tayfsal katalogları da oluşturulmuştur. Czernik 41 ve NGC 1342 kümelerinin incelenmesinde UBV ve Gaia sisteminde oluşturulan iki ayrı katalog kullanılmıştır. Analizler sonucunda incelenen iki açık kümenin yapısal, astrometrik ve temel astrofizik parametreleriyle birlikte kinematik ve dinamik yörüngeleri de hesaplanmıştır. Czernik 41 açık kümesinin kinematik incelemesi ilk defa bu çalışmada gerçekleştirilmiştir. Metal bolluğu ve kızarma tayininde UBV sisteminde derlenen kataloglar kullanılmış olup, analizlerde literatürden farklı olarak bağımsız yöntemler kullanılmıştır. Böylece, parametreler arasındaki olası dejenerasyonluğun önüne geçilmiş ve temel astrofizik parametreleri daha doğru ve duyarlı bir şekilde tayin edilmiştir. Temel parametreler üzerine yapılan analizler sonucunda Czernik 41 açık kümesinin kızarma değeri E(B-V) = 1.5000.030 kadir, uzaklığı d = 2485151 pc ve yaşı da t = 6910 Myıl elde edilmiştir. Fotometrik metal bolluğu tayini için kümede F-G tayf türünden anakol yıldızı belirlenemediğinden, Czernik 41'in metal bolluğu Güneş bolluğunda [Fe/H] = 0 dex kabul edilmiştir. NGC 1345 kümesinin bu tez çalışmasında kızarma değeri E(B-V) = 0.2700.043 kadir, fotometrik metal bolluğu [Fe/H] = -0.14 0.07 dex, uzaklığı d = 64542 pc ve yaşı t = 1000150 Myıl hesaplanmıştır. Ayrıca çalışmada, Czernik 41 ile NGC 1342 kümelerinin ışıma gücü ve bugünkü kütle fonksiyonları elde edilmiş ve kütle fonksiyonu sonuçlarının Güneş civarı ile uyumlu olduğu görülmüştür. Kinematik ve dinamik yörünge analizleri iki kümenin de Samanyolu'nun ince disk popülasyonuna ait olduğunu göstermiştir.