Oral skuamöz hücreli karsinomda ZNF238 geninin metilasyon ve ekspresyon seviyelerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Onkoloji Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖNDER ERYILMAZ
Danışman: Semra Demokan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Baş-boyun kanserleri dünyada en yaygın 6. kanser tiplerinden biridir ve bu gruptaki kanserlerin yaklaşık yarısını oral skuamöz hücreli karsinomlar (OSCC) oluşturmaktadır. Kanser gelişiminde genetik değişiklikler kadar epigenetik değişikliklerin de rol oynadığı bilinmektedir. Karsinogenezde, tümör supressör genlerin promoter bölgelerindeki CpG adacıklarının metillenmesi sonucu gen ekspresyonun baskılanması en sık rastalanan epigenetik değişimlerden biridir. Literatürde, ZNF238 (Zinc Finger Protein 238) proteininin hücre gelişiminde rol oynayan genleri transkripsiyonel olarak düzenlediği bildirilmiştir. OSCC'de ZNF238 geninin metilasyon ve ekspresyon düzeylerini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Ancak Prof. Dr. Semra Demokan ve arkadaşlarının yapmış olduğu TÜBİTAK-SBAG-114S497 numaralı çalışmada OSCC hastalarında ZNF238 (Zinc Finger Protein 238) geninin metillenmiş olduğu ve buna bağlı olarak ekspresyon seviyelerinde azalma olduğu gözlemlenmiştir. Tez çalışmamızda bu projeden elde edilen bu genin ileri validasyon deneyleri gerçekleştirilmiştir. Projemizde, 50 OSCC tanısı konmuş hastaya ait tümör, normal doku ve serum örnekleri ile ailesinde ve kendisinde malin/benin tümör hikayesi bulunmayan 10 sağlıklı kişiye ait normal doku ve serum örneklerinde ZNF238 geninin mRNA ekspresyon seviyeleri QRT-PCR ve kantitatif metilasyon oranı QMSP yöntemleri ile belirlenmiş ve klinikopatolojik verilerle karşılaştırılmıştır. Buna ek olarak ZNF238 geninin OSCC'nin erken tanısında da potansiyel biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini araştırılmıştır. Çalışmamızda %42 hastada ZNF238 gen promoter metilasyon varlığı, %34 hastada ise bu genin ekspresyonunda azalma gözlenmiştir. Hastaların %18'inde metilasyona bağlı ekspresyon kaybı gözlenmiştir. Ağız tabanı alt grubunda bu oranların daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca genin metilasyon ve ekspresyon düzeyindeki değişikliklerin kötü prognoz, metastaz ve differansiyasyon derecesi ile ilişki olduğu görülmüştür. Sonuç olarak ZNF238 gen metilasyonunun OSCC tanısı almış özel bir alt grupta biyobelirteç potansiyeli olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: metilasyon, ekspresyon, OSCC, epigenetik biyobelirteç, ZNF238 Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir. (Proje numarası: İÜ-BAP-TYL-2017-26789)