İlahi otorite, öznel ahlak ve ahlaki temeller kuramı çerçevesinde politik ve dini yönelimin ateistlere yönelik önyargıya etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONURCAN YILMAZ
Danışman: SEVİM CESUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda yapılan araştırmalar ahlaki görüş farklılıklarının dindar ve muhafazakâr insanlarla seküler ve liberal insanlar arasındaki farkı yaratan temel değişkenlerden biri olduğunu göstermektedir (Haidt, 2012). Dindarlık, politik ideoloji ve önyargı arasındaki ilişki de psikoloji biliminin ortaya çıkışından beri incelenmesine rağmen, bu ilişkiye tam olarak neyin aracılık ettiği bilinmemektedir. Bu araştırmada Ahlakı İlahi bir Otoriteye Dayandırma (İlahi Emir Kuramı) meta-etik görüşünün dindarlık, politik ideoloji ve önyargı arasındaki ilişkiye aracılık edip etmediğini ateistlere yönelik önyargı ve genel önyargı (Yahudiler, Hıristiyanlar, Eşcinseller) değişkenleri etrafında inceledik. Ayrıca Öznel Ahlak meta-etik görüşüyle Ahlaki Temeller Kuramının beş normatif ahlak ilkesinin alternatif aracı değişkenler olarak etkilerine baktık. Bulgular Ahlaki İlahi bir Otoriteye Dayandırma meta-etik görüşünün Dindarlık, Politik Yönelim ve Ateistlere Yönelik Önyargı arasındaki ilişkiye kısmi aracılık ettiğini, Genel Önyargıyla Dindarlık arasındaki ilişkiye ise tam aracılık ettiğini göstermektedir. Ayrıca Ateistlerin güvenilir ya da yetkin ve sevecen insanlar olmadıklarına dair kalıp-yargılarla Dindarlık arasındaki ilişkiye sözü geçen meta-etiksel görüş tam aracılık etmektedir. Üstelik sonuçlar Öznel Ahlak meta-etik görüşü ya da Ahlaki Temeller Kuramının beş ahlak ilkesi devreye girdiğinde değişmemektedir. Hatta Müslüman katılımcılar üzerinde, Ahlakı İlahi bir Otoriteye Dayandırma meta-etik görüşünün dindarlık ve bağlanım ahlak ilkeleri arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiği bulgusu bu araştırmada tekrarlanmıştır (Piazza ve Landy, 2013). Sonuçlar Ahlakı İlahi bir Otoriteye Dayandırma meta-etik görüşünün dinsel ve ideolojik gruplar arasındaki farklılıkları anlarken ne kadar temel bir değişken olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Meta-etik, Ateistlere Yönelik Önyargı, İlahi Otorite Kuramı, Ahlaki Temeller Kuramı, Politik İdeoloji, Dindarlık