YAPAY ZEKA DESTEKLİ MESAJ TASARIMLARININ GERÇEKLİĞE ETKİSİ: HAKİKAT SONRASI DÖNEMDE BİLGİ SAHİPLİĞİ VE ALGILAR
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLTEN KARA
Danışman: Hatun Boztepe Taşkıran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hakikat sonrası çağ, bireylerin nesnel gerçeklikten ziyade kişisel inanç ve duygulara dayalı yargılarla hareket ettiği bir toplumsal yapı ortaya çıkarmıştır. Dijital medya ortamlarının hızla gelişmesi ve yapay zeka teknolojilerinin içerik üretim süreçlerine dahil olması, gerçeklik ile kurgu arasındaki sınırların daha da bulanıklaşmasına neden olmuştur. Bu çalışma, yapay zeka ile üretilmiş mesaj tasarımlarının bireylerin gerçeklik algısı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle yapılandırılan bu çalışmada, lisans ya da lisansüstü eğitimlerinde yapay zeka dersi almış ve almamış olmak üzere iki katılımcı grubu ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler tematik analiz tekniği ile değerlendirilmiştir. Bulgular, bireylerin dijital medya içeriklerini değerlendirme biçimlerinin bağlam, içerik türü ve sosyal etkileşim düzeyine göre değiştiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, yapay zeka teknolojilerine dair bilgi düzeyi, içeriklerin yapay üretim olup olmadığını ayırt etme süreçlerinde farklı yaklaşımları beraberinde getirmiştir. Katılımcıların bir kısmı teknik ipuçlarına, bir kısmı ise sezgisel değerlendirmelere dayanmaktadır. Yapay zeka içeriklerinin giderek daha inandırıcı hale gelmesi, bilgiye duyulan güveni dönüştürmekte ve bireyleri daha seçici, ancak aynı zamanda daha şüpheci bir konuma yerleştirmektedir. Bu bağlamda çalışma, hakikat sonrası dönemde medya okuryazarlığı, yapay zeka farkındalığı ve toplumsal bilgi güvenliği arasında kurulması gereken çok katmanlı ilişkilere dikkat çekmektedir.