Dar mükellef kurumların serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA KURTULMUŞ
Danışman: Esra Ekmekci Çalıcıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde, küreselleşme olgusunun da etkisiyle uluslararası ekonomik, politik ve sosyal ilişkiler artmış, ülkeler adeta birbirine bağlı hale gelmiştir. Özellikle uluslararası ekonomik ilişkilerin artması, devletlerin egemenlik unsurunun ve vergilendirme yetkisinin kullanım alanının tespiti konusunda yaşanan güçlükler nedeniyle vergilendirme sorununu da beraberinde getirmiştir. Ülkelerin farklı vergisel uygulamaları işletmelerin karlılılıklarını, yatırım kararlarını ve ekonomik faaliyetlerini etkilemekte ve faaliyetlerine yön vermektedir.Türk vergi sisteminde de, Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı menşeli kurumların (dar mükellef kurumların) Türkiye'deki faaliyetlerinden elde ettikleri gelirlerin nasıl vergilendirileceğine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.Bu çalışmada, dar mükellef kurumların Türkiye'de elde etmiş oldukları hizmet gelirlerinden biri olan serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi hususu ele alınmıştır. Günümüzde uluslararası ilişkilerin giderek artması ile birlikte yurt dışından sadece mal alımları değil hizmet alımları da artmaya başlamış ve bu durum beraberinde bu tür hizmet alımlarının vergilendirilmesi problemini getirmiştir. Özellikle serbest meslek faaliyetlerini, ticari kazanç ve ücret gelirlerinden ayırmak konusunda yaşanan sıkıntılar da göz önüne alındığında dar mükellef kurumlar tarafından Türkiye'de elde edilen serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi hususunun bir kez daha önem kazandığı görülmektedir.Dar mükellef kurumların serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi hususu incelenirken, öncelikle vergi kanunlarımızın uygulanmasında yerellik ve kişisellik ilkeleri ele alınarak, bu ilkelerden hareketle tam mükellefiyet ve dar mükellefiyet kavramları açıklanmıştır. Daha sonraki bölümlerde ise serbest meslek faaliyeti kavramı vergi kanunlarımızdaki düzenlemeler ışığında incelenmiş ve dar mükellef kurumlar tarafından Türkiye'de icra edilen ve uygulamada sıklıkla karşılaşılan çeşitli serbest meslek faaliyetleri örneklerle ve Danıştay Kararları ışığında incelenmiştir. Son kısımda ise dar mükellef kurumlar tarafından Türkiye'de elde edilen serbest meslek faaliyetlerinin vergilendirilmesi hususu, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının olmadığı durumlar ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının mevcut olduğu durumlar olmak üzere iki ayrı başlık altında incelenmiştir.