Heterojen yapısal kırılmaları dikkate alan heterojen panel veri tahmincilerinin türetilmesi: G7 ülkelerinde ekonomik büyüme ile enerji tüketimi arasındaki ilişki


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASRADDİN GULIYEV

Danışman: Ferda Yerdelen Tatoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Panel veri ekonometrisi kapsamlı bir çerçeve sağladığından son yıllarda karmaşık fenomen ve güncel iktisadi konuları incelemek ve bireysel, zamansal ve bağlamsal faktörler arasındaki etkileşimi analiz etmek için geniş bir şekilde uygulanmaktadır. Doğal afetler, önemli ekonomik olaylar, politika değişiklikleri veya temel eğilimlerdeki kaymalar gibi çeşitli faktörler nedeniyle ortaya çıkabilen yapısal kırılmalar panel veri modellerindeki değişkenler arasındaki ilişkilerde zaman içinde önemli kaymalara veya değişikliklere sebep olmaktadır. Zaman serisi ekonometrisinden farklı olarak panel veri ekonometrisi gelişim aşamasında olduğundan yapısal kırılmalara ilişkin kapsamlı bir literatür sunulmamaktadır. Panel veri analizinde yapısal kırılmaların dikkate alınmaması, sapmalı ve etkin olmayan tahminlere, yanıltıcı yorumlara ve yanlış politika çıkarımlarına yol açabilir. Bu nedenle, panel veri analizinde geçerli ve sağlam bulgular elde etmek için yapısal kırılmaları belirlemek ve onları dikkate alarak tahminciler geliştirmek oldukça önemlidir. Panel veri analizinde çeşitli testler kullanılarak yapısal kırılmalar tespit edildikten sonra, yapısal kırılmaları hesaba katmak için uygun modelleme teknikleri kullanılabilinmektedir. Bu, kukla değişkenlerin ve Fourier serilerinin modele dahil edilmesi, rejimlere ayrılmış regresyon modellerinin veya zamanla değişen katsayılı modellerinin kullanılmasını içerebilir. Araştırmacılar bu stratejileri birleştirerek panel verilerdeki değişen dinamikleri doğru bir şekilde yakalayabilmekte ve daha güvenilir ve anlamlı sonuçlar elde edebilmektedir. Bu bağlamda yapılan bu çalışmada panel veri modellerinde eğim parametresine göre homojen ve heterojen olan yapısal kırılmaları hem homojen hem de heterojen olarak belirlenmekte ve yapısal kırılmaların modellenmesine ilişkin mevcut literatürde eksiklikleri gidermek amaçlı yeni tahminciler önerilmektedir.