Avrupa Birliği hukukuyla karşılaştırmalı olarak Türk hukukunda yeşil krediler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR CAN PARS

Danışman: TÜLAY AYDIN ÜNVER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İklim krizi, karbon ayak izi ve küresel ısınma gibi çevresel sorunların küresel ölçekte derinleşmesi, finansal sistemleri sürdürülebilirlik temelli araçlara yöneltmiştir. Bu çerçevede yeşil krediler, çevre dostu projelere sağladıkları finansman ile hem çevresel fayda hem de ekonomik sürdürülebilirlik sağlayan yenilikçi bir finansman modeli olarak önem kazanmıştır. Bu çalışmada yeşil kredilerin kavramsal çerçevesi ve hukuki boyutu değerlendirilmiş; çevresel sürdürülebilirliği teşvik eden finansman yapısının bankacılık uygulamalarındaki yeri ortaya konulmuştur. Yeşil kredi uygulamalarının uluslararası temel referans kaynağı olan Green Loan Principles (Yeşil Kredi İlkeleri), kredilerin proje seçimi, fon kullanımı, izleme ve raporlama süreçlerine ilişkin standartlar getirmesi bakımından çalışmanın merkezinde yer almıştır. Bu ilkeler, yeşil kredilerin şeffaflığını artırarak kredi veren ile kredi alan arasındaki sürdürülebilirlik taahhütlerinin hukuki çerçevede nasıl şekillendiğini göstermektedir. Avrupa Birliği, sürdürülebilir finans alanında Sürdürülebilir Finans Eylem Planı, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Avrupa Birliği Taksonomi Regülasyonu gibi kapsamlı düzenlemelerle yeşil kredilerin gelişimine yön veren en sistematik hukuki altyapılardan birini oluşturmuştur. Türkiye'de ise Sürdürülebilir Finans Çerçevesi, Taslak Taksonomi Yönetmeliği ve BDDK düzenlemeleri aracılığıyla yeşil kredi uygulamalarının geliştirilmesine yönelik adımlar atılmakla birlikte, bütüncül ve bağlayıcı bir düzenleme çerçevesinin henüz bulunmadığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Türkiye'de yeşil kredi piyasasının güçlendirilmesi için uluslararası standartlarla uyumlu, şeffaflığı garanti altına alan ve yatırımcı güvenini artıran ulusal bir "Yeşil Kredi Etiketi" oluşturulması önerilmiştir. Böyle bir etiketleme sistemi, yeşile boyama riskini azaltacak, projelerin çevresel niteliklerini doğrulanabilir hâle getirecek ve Türk finans sisteminin sürdürülebilirlik hedeflerine uyumunu hızlandıracaktır.