Açıklayıcı yapısal eşitlik modellemesi ve bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGE KAĞAN ÖZBAY

Danışman: Hakan Bektaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapısal eşitlik modellemesi gizil değişkenler arasındaki ilişkileri incelediği için sosyal bilim alanında çalışan araştırmacılar tarafından sıklıkla tercih edilmektedir. Yapısal eşitlik modellemesi, açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, yol analizi ve regresyon analizinin bir arada kullanılması ile yapılmaktadır. Yapısal eşitlik modellemesine 2009 yılında Tihomir Asparouhov ve Bengt O. Muthén yeni bir bakış açısı getirmiştir. Bu bakış açısı literatürde açıklayıcı yapısal eşitlik modellemesi olarak yer almaktadır. Bu çalışmada yapısal eşitlik modellemesi ve açıklayıcı yapısal eşitlik modellemesine ait teorik çerçeve ayrıntıları ile incelenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında 18-24 yaş aralığında yer alan öğrencilerin benlik saygısı, öznel mutluluk ve bilinçli farkındalıkları araştırılmıştır. Veri toplama aşamasında elektronik anket tekniği kullanılarak 350 öğrenciye ulaşılmıştır. Elde edilen veriler üzerinden analizler değerlendirildiğinde; açıklayıcı yapısal eşitlik modellemesinde elde edilen uyum ölçütler değerlerinin, yapısal eşitlik modellemesi için elde edilen uyum ölçüt değerlerine göre daha iyi olduğu ortaya konulmuştur.