Aihm ve Aym Kararları Işığında Adil Yargılanma Hakkı ile Özel Ve Aile Hayatına Saygı Hakkının Çatışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Eren Karaca

Danışman: Volkan Aslan

Özet:

Adil yargılanma hakkının ayrılmaz bir parçası olan aleniyet ilkesi, yargılamanın kamuoyu denetiminde gerçekleşmesini öngörmekte ve böylece adaletin tesisini hedeflemektedir. Ancak bu ilkenin katı bir şekilde uygulanması, bireylerin özel hayatlarının gizliliğinin ihlal edilmesi ve mahrem alanlarının kamuoyunun müdahalesine açık hale gelmesi sonucunu doğurmaktadır. Özel hayatın gizliliği hakkı, bireylerin kişisel özerkliklerini korumaları ve toplumsal baskılardan uzak bir yaşam sürdürebilmeleri için vazgeçilmez bir güvence oluşturmakta, bu nedenle aleniyet ilkesiyle doğrudan çatışma halinde bulunmaktadır. Çatışmanın özellikle hassas boyutunu, çocukların taraf olduğu davalar oluşturmaktadır. Aleniyet ilkesinin tam anlamıyla uygulandığı durumlarda, çocuğun üstün yararı ilkesi ciddi tehlike altında kalmakta ve gelişimsel süreçleri olumsuz etkilenebilmektedir. Çocuğun üstün yararı, uluslararası hukuk ve insan hakları sisteminde özel bir koruma statüsü taşımakta olup, bu ilkenin aleniyet ilkesiyle çatışması durumunda hangi değerin öncelik taşıyacağı meselesi, çocuk haklarının evrensel niteliği ve korunmasına yönelik devletlerin pozitif yükümlülükleri açısından kritik bir önem arz etmektedir. Bu çok boyutlu çatışmalar, hakların hiyerarşik bir düzenlemeye tabi tutulması yerine, her somut olayın kendine özgü koşulları çerçevesinde ölçülülük ilkesinin uygulanması ve haklar arasında adil bir dengenin sağlanması gerekliliğini ortaya koymaktadır.