Rosa canina L. Ve Rosa pimpinellifolia L. Köklerindeki Fenolik Bileşiklerin Miktarı ve Bioyararlılığının Tespiti


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Macit

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aliye Aras

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kuşburnu çok eski zamanlardan günümüze kadar özellikle gıda sektöründe yaygın olarak kullanılan, ekonomik değeri yüksek önemli bitkilerimizden biridir. Erzurum'da yöre halkı tarafından özellikle kök kısımları çay olarak tüketilmektedir. Bu çalışmada Erzurum ilinin Aktoprak Köyü'nde toplanarak çay olarak tüketilen Rosa canina L. ve Rosa pimpinellifolia L. kökleri ve ayrıca meyveleri araştırma materyali olarak seçilmiştir. Bu araştırmada Rosa canina L. ve Rosa pimpinellifolia L. kök kısımlarının içerdiği fenolik bileşenler ve bunların bioyararlılığı in vitro olarak belirlenerek, konu ile ilgili literatür boşluğunun doldurulması amaçlanmıştır. Kök analizlerinde metanolik ve sulu; meyvede metanolik ekstraksiyonlar hazırlanmıştır. Bioyararlılık analizlerinde sulu ekstraksiyon yöntemiyle hazırlanan kök numuneleri kullanılmıştır. Toplam fenolik madde içerikleri, Folin-Ciocalteu yöntemiyle, fenolik madde profilleri HPLC yöntemi ile belirlenmiştir. Toplam flavonoid madde tayini spektrofotometrik yöntemle yapılmıştır. Antioksidan aktivite tayini için DPPH (2,2- Difenil-1-Pikrilhidrazil), ABTS (2,2'-azino-bis (3-etilbenztiazolin-6-sülfonik asit)), FRAP (Ferrik iyon indirgeme antioksidan parametresi) ve CUPRAC (Bakır (II) İndirgen Antioksidan kapasitesi) yöntemleri kullanılmıştır. In vitro sindirim analizleri; ağız, mide sindirimi, ince bağırsak ve kalın bağırsak sindirimi olmak üzere 4 aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarımız Rosa canina ve Rosa pimpinellifolia'nın toplam fenolik madde, toplam flavonoid madde ve toplam antioksidan kapasitesi bakımından etkin bir içeriğe sahip olduğunu göstermektedir. Rosa pimpinellifolia ve Rosa canina köklerinin meyvelerinden daha zengin fenolik bileşenlere sahip olduğu sonucuna varılmıştır. 4-Hidroksibenzoik asit, epikateşin, gallik asit, şirincik asit, p-kumarik asit, naringenin, elajik asit Rosa pimpinellifolia ve Rosa canina meyve ekstraksiyonlarında saptanmamıştır. Toplam antioksidan kapasitesi bu iki Rosa türünün kök ekstraksiyonlarında meyvelerinden daha yüksektir. Siyah kuşburnu olarak adlandırılan Rosa pimpinellifolia'nın meyve içeriğinde antosiyanin olan siyanidin saptanmıştır. Kök sulu ekstraksiyonlarında gerçekleştirilen bioyararlılık analizlerinde toplam fenolik madde geri kazanım oranının Rosa canina'da %12,73, Rosa pimpinellifolia'da %10,71, toplam flavonoid geri kazanımı ise her 2 türde %0 olarak belirlenmiştir.