Bilge Karasu'nun eserlerinde bireyselleşme ve kimlik gerilimleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ZEHRA ÇELİK

Danışman: MEHMET ŞERİF ESKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Bilge Karasu'nun Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı, Göçmüş Kediler Bahçesi, Kılavuz, Troya'da Ölüm Vardı, Gece, Altı Ay Bir Güz ve Kısmet Büfesi adlı eserlerini bireyselleşme ve kimlik temaları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Modernitenin ardından gelen postmodern dönemde bireyin konumu, kimliğin sabitlenemezliği, aidiyetin muğlaklaşması ve bireyselleşme süreçlerinde ortaya çıkan gerilimler, bu çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışma, özellikle Zygmunt Bauman'ın "akışkan modernite" kavramı üzerinden Karasu'nun anlatı dünyasını yorumlamaktadır. Karasu'nun metinlerinde birey, sabit kimliklerin çözülmeye yüz tuttuğu, toplumsal ve kültürel aidiyetlerin bulanıklaştığı bir zeminde konumlanmaktadır. Bu çerçevede bireyin özgürlükle kurduğu ilişki, duygusal düzlemde yaşanan kırılmalar, yersiz yurtsuzluk deneyimleri ve kimlik inşası süreçleri detaylı biçimde ele alınmıştır. Karasu'nun anlatılarında, bireyselleşme yalnızca toplumsal kalıplardan kopuşu değil; aynı zamanda varoluşsal bir arayışı, içsel bir çözülme ve yeniden kurma sürecini de ifade eder. Bu tezin amacı, Bilge Karasu'da kimlik ve bireyselleşme meselelerinin sadece tematik düzlemde yansıma bulmadığını, aynı zamanda anlatı yapısı, mekân kurgusu ve dilsel tercihler gibi biçimsel açılardan da etkili olarak metinlerin inşa sürecini doğrudan etkilediğini ortaya koymaktır. Böylece Karasu'nun edebî evreninde bireyselleşmenin ve kimlik gerilimlerinin çok katmanlı yapısı görünür kılınmaktadır.