Vergi Cezalarının Caydırıcılığı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mustafa Korkmaz

Danışman: Binhan Elif Yılmaz

Özet:

Vergiler, devletlerin egemenlik hakkına dayanarak, mükelleflerden ödeme gücüne göre, eşitlik ilkesi gereğince, karşılıksız olarak alınan kamu gelirleridir. Vergilemede, mükellef ve devlet olmak üzere iki ayrı taraf vardır. Devletin politikalarının yanında mükelleflerin vergiye olan uyum ve bakış açıları, vergi hasılatının maksimizasyonu bakımından önem arz eden hususlardır. Zorunlu gelirlerin tahsil edilmesi konusunda mükelleflerden gönüllü uyum beklemek, günümüz şartlarında oldukça zordur. Vergi, mükelleflerin gelirlerini, servetlerini ve harcamalarını kısıtlayan bir unsurdur. Dolayısıyla, mükelleflerin vergiye direnç göstermeleri, kaçış yolları aramaları, vergi idarelerince de tahmin edilebilecek davranışlardır. Zaten kanun koyuncu da bu direnişi tahmin ederek, bir takım cezai yaptırımlar öngörmüştür. Cezai yaptırımların etkinliği veya caydırıcı olup olmaması, mükelleflerin gösterdiği dirençlerin kırılması açısından önem taşımaktadır. Ülkemizde genel kanı, cezai yaptırımların yeterli olmadığı yönündedir. Cezai yaptırımların caydırıcılığını etkileyen bir takım faktörler vardır. Bu faktörler mükelleflerin tutum ve davranışlarından kaynaklanabileceği gibi, idarenin uygulama ve işlemlerinden de kaynaklanabilmektedir. Bu çalışmada, Türk Vergi Kanunlarında yer alan "vergi cezaları" işlendikten sonra bu cezai yaptırımların etkililiği, yeterliliği ve caydırıcılığı hususları, İstanbul sınırları içerisinde faaliyet gösteren 500 adet mükellef nezdinde yapılan anket çalışması sonuçları ile birlikte değerlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: Vergi, Vergi Suçu, Vergi Cezası, Caydırıcılık, Mükellef, Vergi İdaresi