Benmerkezci Habercilik Anlayışıyla Haberin Dönüşümü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mine Özdemir
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Belkıs ULUSOY NALCIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Benmerkezci Habercilik Anlayışıyla Haberin Dönüşümü" konulu bu çalışmada teknolojinin gelişmesiyle paralel değişen yazılı basındaki haberlerin, dünyada yaşanan siyaset, ekonomi, toplumsal ve kültürel dinamiklerin etkisi de dikkate alınarak, 1980'li yıllarda doğan ve dünya nüfusunun büyük çoğunluğunu oluşturan Y Kuşağı'nın en belirgin özelliklerinden olan benmerkezci bakış açısıyla hedef kitleye aktarılmasının boyutları ele alınmıştır. Türk basınında gözle görülür bir kırılmanın yaşandığı 1980 sonrasında gazetelerdeki haberlerin içeriklerinde benmerkezci bakış açısının hakimiyeti önceki yıllarda yayımlanan haberlerle birlikte içerik analizi yapılarak karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Amacımız, yazılı basından seçilen örneklemler üzerinden siyasi, ekonomi, toplumsal, kültür sanat ve magazin haberlerinde benmerkezci bakış açısının somut örneklerini saptamaktır. Çalışmada öncelikli olarak benmerkezcilik ve benmerkezci habercilik kavramlarının tanımı yapılarak dünyada nasıl ortaya çıktığı anlatılmıştır. Daha sonra benmerkezci habercilik anlayışının yer edinmesinde siyasi, toplumsal ve teknolojik gelişmeler kapsamında farklı dönemler olarak birbirinden ayrılan Sessiz, Bebek Patlaması, X, Y ve Z kuşaklarının, ekonomik gelişmelerin ve küreselleşmenin etkisi anlatılmıştır. Haber içeriklerinde yaşanılan değişikliklerin gazetecilik mesleğine etkilerini ortaya koymak ve ideal gazetecilik mesleğinin sınırlarını belirtmek amacıyla gazetecilerin tanım ve görevlerinden sosyal sorumluluklarına, haberde kullanılan dilin öneminden benmerkezci habercilik anlayışına yönelik eleştirilere yer verilmiştir. 1970'den 2015'e kadar kesintisiz yayımlanan Hürriyet ve Milliyet gazeteleri üzerinde yapılan içerik analizi sonrasında benmerkezci bakış açısıyla yazılan haberlerin sayısının yıldan yıla arttığı tespit edilmiştir. Araştırmada en fazla benmerkezci habere magazin başta olmak üzere kültür sanat ve toplumsal haberlerde yer verildiği görülmüştür. İçerik analiziyle teyit edilen varsayımlar, Hürriyet ve Milliyet gazetelerinin yazı işleri müdürleriyle yapılan yüz yüze görüşmeyle de sınanmıştır.