Thymus vulgaris bitki özütünün hedefli kanser tedavisine yönelik PLGA nanoformülasyonunun hazırlanması in vitro ve in vivo karakterizasyonu


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasin Çelikok

Danışman: Işıl Albeniz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Thymus vulgaris baharat olarak bilinen ve tıbbi amaçlı kullanılan aromatik bitkilerden biridir. İçerdiği fenolikler ve flavonoidler, kanser ve kronik inflamasyon gibi hastalıkların gelişimini geciktirmede önemli rol oynar. Son yıllarda, nanopartikül kaplı ilaçların geliştirilmesi ve kanser tedavisinde ilaçların etkinliğini arttıran nanopartiküllerin kullanımı büyük önem kazanmıştır. Bu çalışmada, maserasyon yöntemi kullanılarak T. vulgaris petrol eteri özütü hazırlandı. Özütte bulunan fitokimyasallar GC-MS yöntemiyle analiz edildi. Özütün timol (%23,34) ve fitol (%10,92) açısından zengin olduğu belirlendi. Özütün PLGA ile nanoformülasyonu emülsiyon çözücü buharlaştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. DLS ile optimizasyon (15 mg özüt ve 50 mg PLGA) ve karakterizasyon (Z-ortalama: 176,4 nm) çalışmaları yapıldı. Özütün, nanoformülasyonun ve paklitaselin, MDA MB-231 meme kanseri hücreleri üzerindeki sitotoksik etkisi in vitro MTT yöntemiyle incelendi. Nanoformülasyonun (IC50: 22,27 µg/mL) özüte (IC50: 60,79 µg/mL) kıyasla, özellikle 24. saatte hücreler üzerinde daha etkili olduğu görüldü (p<0,05). Çalışmanın in vivo kısmında, Wistar albino dişi sıçanlara matrijel içerisinde 13762 MAT B III meme kanseri hücrelerinin subkutan enjeksiyonu ile meme tümörü oluşturuldu. Hayvanlar nanoformülasyon, paklitaksel ve nanoformülasyon+paklitaksel uygulanarak tedavi edildi. Nanoformülasyon ve nanoformülasyon+paklitaksel uygulanan deney gruplarında tümör boyutlarının kontrole göre sırasıyla %78 ve %63 oranlarında küçüldüğü görüldü (p<0,05). Nanoformülasyonun pasif hedeflemesi sayesinde daha yüksek hücresel alım ile sitotoksisiteye neden olduğu ve meme tümöründe etkili olduğu tespit edildi. İn vitro ve in vivo deneyler sonucunda meme kanseri tedavisine daha fazla katkı sağladığı görülen T. vulgaris petrol eteri özütünün PLGA ile nanoformülasyonunun meme kanseri tedavisinde kullanılabilecek potansiyel bir ilaç adayı olabileceği görüşündeyiz.