Çeşitli Gıdalarda Okratoksin A Varlığının Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Alperen Tosun
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sibel ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okratoksin A (OTA), Penicillium ve Aspergillus türü küfler tarafından üretilen ve çeşitli tahıl ürünleri, kuru meyveler, yer fıstığı, kahve, kakao, baharat, şarap, bira ve bazı hayvansal ürünlerde rastlanan bir mikotoksindir. Bütün memelilerde nefrotoksik hepatotoksik, karsinojenik, teratojenik ve immünotoksik etkileri kanıtlanmış olan OTA, Uluslararası Kanser Araştırma Enstitüsüsü (IARC) tarafından olası insan kanserojeni (Grup 2B) sınıfına alınmıştır. Aynı zamanda Güneydoğu Avrupa Ülkelerinde görülen Balkan Endemik Nefropatisi (BEN), idrar yolları tümörleri ile Mısır ve Tunus'ta görülen ve etyolojisi tanımlanamayan nefropatilerin sorumlusu olarak da görülmektedir. OTA ile kontamine olmuş tahıl, hububat, şarap, kahve, kakao, baharat ve kurutulmuş meyveler insanlarda kronik maruziyete sebep olabilmektedir. Türkiye'de tahıl, tahıl ürünleri, kurutulmuş meyve, hayvan yemi, üzüm ve üzüm ürünlerinde OTA'nın varlığı ile ilgili çalışmalar mevcutken, kırmızı pul biberlerde OTA varlığı ile ilgili sadece bir çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle, çalışmadakırmızı pul biber örneklerinde OTA düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır. İstanbul'un değişik semtlerindeki çeşitli pazar ve marketlerinden kırmızı pul biber örnekleri toplandı. OTA, sıvı/sıvı ekstraksiyon ve immunoaffinite kolon ile temizlemenin ardından fluoresans dedektör donanımlı ters faz yüksek basınçlı sıvı kromatografisi yöntemi (HPLC) ile tayin edildi. Kapalı olarak satılan kırmızı pul biber örneklerinin %87,10'sinde 0,055-0,98 g/kg konsantrasyonlarda, açıkta satılan kırmızı pul biber örneklerinin %100'ünde ise 1.12-31,74 g/kg oranlarında OTA'ya rastlanmıştır. Açıkta satılan toplam 44 adet kırmızı pul biber örneğinin 4 tanesinde (% 9,09) 15 g/kgüzerinde OTA'ya rastlanmış olup, bu değer Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği Komisyonu tarafından izin verilen maksimum değerlerin (15 g/kg) üzerindedir. Bu yüzden risk değerlendirme sürecinde kırmızı biberlerdeki OTA varlığının iyi bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Okratoksin A, kırmızı pul biber, immünoafinite kolon, yüksek basınçlı sıvı kromatografisi.