Kaveola ve Kaveolinlerin İzole İnsan Safen Veninde Hidrojen Sülfür (H2S) ile Gözlenen Gevşeme Yanıtlarındaki Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selin Yamakoğlu
Danışman: Fatoş İlkay Alp Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:H2S, karbonmonoksit (CO) ve nitrik oksit'ten (NO) sonra üçüncü gazotransmitter olarak kabul edilmekte, organizmada pek çok fizyolojik ve patolojik süreçte rol oynamaktadır. H2S'in hayvan kaynaklı vasküler yapılardaki gevşetici etkisini ortaya koyan çalışmalar olmasına karşın, insan kaynaklı damar yataklarındaki etkisinin değerlendirildiği çalışmalar izole insan internal meme arteri ile yürütülen tek bir çalışma ile sınırlıdır. NO ve CO'nun sentezinden sorumlu olan enzimlerin kaveola adı verilen plazmalemmal membran invajinasyonlarında lokalize oldukları ve aktivitelerinin kaveolanın temel proteini kaveolin-1 ile negatif olarak düzenlendiği gösterilmiştir. Ancak kaveolanın yapısal bütünlüğünün H2S ile indüklenen yanıtlar üzerindeki etkisinin değerlendirildiği bir çalışma bulunmamaktadır. Bu amaçla, çalışmamızda bypass greft materyali olarak sıklıkla kullanılan izole insan safen veninde H2S'in konsantrasyon bağımlı etkilerinin, bu etkiye aracılık eden mekanizmaların ve kaveolar bütünlüğün öneminin araştırılması hedeflenmiştir. İzole insan safen venlerinde H2S donörü NaHS (10-9-3x10-3 M) noradrenalin ile önceden kastırılan dokularda konsantrasyon bağımlı gevşeme cevaplarına neden olmuştur. NaHS'nin safen venler üzerindeki gevşetici etkisi ve/veya dokuların NaHS'e duyarlılığı NOS inhibitörü ve KATP kanal inhibitörü varlığında azalmıştır. Metil β-siklodekstrin inkübasyonu (10-2 M, 1 saat) aracılığıyla kaveola deplesyonu yapılan dokularda asetilkolin ve NaHS ile indüklenen gevşeme cevaplarının anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir. Bulgularımız, izole insan safen veninde H2S'in konsantrasyon bağımlı olarak gevşetici etki gösterdiğini ve söz konusu gevşetici etkiye NO ve KATP kanallarının aracılık ettiğini ortaya koymaktadır. Kaveola deplesyonu yapılmış izole insan safen venlerinde H2S donörü NaHS'in gevşetici etkilerinin azalması, sinyal transdüksiyonunda önemli rol oynayan çeşitli proteinlerin ve iyon kanallarının (Örn. KATP kanalları) lokalize olduğu ve sinyal üretim merkezi olarak kabul edilen kaveolar yapının bütünlüğünün H2S cevaplarında rolü olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler : Kaveola, kaveolin, hidrojen sülfür, safen ven, gevşeme