Obez ergenlerde motivasyonel görüşme tekniği kullanımı ve etkilerinin değerlendirilmesi

HÜSEYİN DAĞ

Obez ergenlerde motivasyonel görüşme tekniği kullanımı ve etkilerinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı Enstitüsü Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN DAĞ

Danışman: Firdevs Baş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, geleneksel diyet tedavisine yanıt vermeyen obez ergenlerde, motivasyonel görüşme (MG) destekli yaklaşımın kilo yönetimi ve yaşam tarzı parametreleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Yöntem: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi ve SBÜ Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Ergen Sağlığı Polikliniklerine başvuran, 10–18 yaş arası, en az 6 aydır diyet takibinde olmasına rağmen kilo verememiş ve motivasyonel kararsızlık gösteren 100 obez ergen çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara 15–45 dakika süren, 3 ile 6 seans arasında bireysel MG uygulamaları gerçekleştirilmiş ve süreç eş zamanlı olarak diyetisyen takibi ile desteklenmiştir. Müdahale öncesi ve 6. ay sonunda vücut kitle indeksi (VKİ), VKİ Z-skoru, bel çevresi, günlük ekran süresi ve haftalık egzersiz süresi gibi parametreler ölçülmüştür. Veriler SPSS (Version 22 for Windows, SPSS Inc, Chicago, IL, USA) ile analiz edilmiştir. Bulgular: Müdahale öncesi ortalama VKİ 31,7 ± 4,6 iken, 6. ay sonunda 28,0 ± 4,34 gerilemiş; ortalama VKİ Z-skoru ise 2,6 ± 0,6'den 1,9 ± 0,7 'e düşmüştür (her ikisi için p<0,001). Ortalama bel çevresi 91,3 ± 11,5 cm'den 84,5 ± 11,1 cm'ye azalmıştır (p<0,001). Günlük ekran süresi ortalama 5,3 ± 1,8 saatten 3,2 ± 1,2 saate düşmüş; günlük egzersiz süresi 7,9 ± 10,9 dakikadan 34,5 ± 17,3 dakikaya yükselmiştir (her biri için p<0,001). Müdahale sonunda katılımcıların %54'ü obezite tanı eşiğinin altına inmiştir. Sonuç: Motivasyonel görüşmenin diyete entegre edilerek uygulanması; sadece kilo kaybını değil, aynı zamanda sedanter davranışları azaltmayı, fiziksel aktiviteyi artırmayı ve genel yaşam tarzı değişikliklerini teşvik etmeyi sağlayan çok yönlü ve etkili bir müdahale biçimidir. Elde edilen bulgular, ergen obezitesinin yönetiminde psikososyal temelli, bireyselleştirilmiş yaklaşımların gerekliliğini güçlü biçimde desteklemektedir.