Beklenen fayda ve deneyimlenen fayda: Gelir artışı üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hatime Kamilçelebi
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan KARABULUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde ana akım iktisat tarafından faydaları ile ilgili rasyonel tercih yaptığı savunulan bireylerin doğru karar verip vermedikleri üzerinde durulmuştur. Bireylerin beklenen faydaları ile ilgili doğru tahminde bulunup bulunmadıklarını ortaya çıkarabilmek beklenen faydalarını deneyimlenen faydaları ile karşılaştırmak gerekmektedir. Faydacılık felsefesinin kurucusu Jeremy Bentham deneyimlenen faydanın ölçülebileceği iddia etmesine rağmen, daha sonra mantıksal pozitivizmin hakim olduğu dönemde ana akım iktisatçılar tarafından deneyimlenen fayda ölçülemeyeceği gerekçesiyle uzun bir süre göz ardı edilmiştir. Buna rağmen Daniel Kahneman ve arkadaşları deneyimlenen faydanın ölçülebileceğini ve beklenen faydadan farklı olduğunu savunmuş ve bireylerin deneyimlenen faydasını ölçmeye yönelik yaptıkları bir dizi deney sonucunda, insanların gerçek zamanlı elde ettikleri faydaları ölçülerek ana akım iktisadın deneyimlenen faydanın ölçülemeyeceğine dair görüşü çürütülmüştür. Beklenen ve deneyimlenen fayda arasındaki farkı ortaya çıkarmak için iki ayrı araştırma yaptık. Araştırmanın ilkinde, bireylerin mutlak gelirindeki artışın mutluluklarını artırıp artırmayacağı beklentisini öğrendik. Bireylerin gelirlerindeki artış sonrası deneyimledikleri faydanın ölçümünü öznel iyi oluş ölçekleri ile yaptık. İkinci araştırmamızda ise, bireylerin çocuk sahibi olma beklentisinin mutluluklarını artıracağı yönünde olduğunu fakat çocuk sahibi olduktan sonraki mutluluklarında farklı yönde bir değişim yaşandığını açıkladık. Her iki araştırmada sonucunda da beklenen ve deneyimlenen fayda arasında hatalı beklentiye dayalı boşluk gözlemledik. Anahtar Kelimeler: Deneyimlenen fayda, Beklenen fayda, Gelir, Çocuk sahibi olma.