1980 Sonrası Türk Sanatı'nda Sanatçının Yaratımında Kendilik Temsili

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Esra Aliçavuşoğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Uşun TÜKEL

Özet:

oz 1980 Sonrası Türk Sanatı'nda Sanatçının Yaratımında Kendilik Temsili başlıklı bu çalışma, yakın dönem Türk sanatının ana izleklerinden birini irdelemektedir. 1980 sonrası dönemde toplumun hemen her kesiminde karşımıza çıkan bireysel yönelim sanata da yansımış, sanatçı iç dünyasına, kendisine evrilen bir sürece girmiştir. Bu dönemden itibaren yoğunluk kazanan ve günümüze dek büyük bir ivmeyle yükselişe geçen, sanatçının yaratımında kendilik temsilinin ortaya çıkış nedenleri ve bu temsilin ele almış biçimleri sosyo-kültürel ve psikolojik olguları içinde banndırmaktadır. Bu olgunun ortaya çıkış nedenleri farklı eksenlerde yürüyen, ancak paralel yol alan ve 1980 sonrasının toplumsal değişimini de içine alan bir yapıdadır. Bu değişimin temel dinamikleri, 1980 askeri müdahalesinin ardından gelen depolitikleşme süreci ve toplumun bütün kurumlarını içine alan bireycilik, bireyselleşme ve birey olma çabalarında görülebilmektedir. Sanatta bireyselleşmeyi, bireysel yol alışları ve kendine yönelmeyi tetikleyen bu durum, 1990'lardan itibaren küreselleşme ve postmodernist teorilerin aracılığıyla çeşitlenmiş; bir birey olarak sanatçının kendi dünyasını merkeze alarak, kültürel kimlik, cinsel kimlik, toplumsal bellek, kişisel mitoloji, kurmaca kimlik gibi, kimi zaman politik yönelimleri de içine alan, farklı mecralara doğru evrilmiştir. Bu olguların tümünü içinde barındıran ve bir kavram olarak kendilik temsili, 1980 sonrası çağdaş Türk sanatım belirleyen ve çerçevesini çizen önemli bir olgudur. Bu çalışma, bu olguları yapıtlarında kullanan sanatçıları büyüteç altına almakta ve bu yönelimlerini hangi bağlamlar çerçevesinde ürettiklerini irdelemeye çalışmaktadır. m