Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi açısından önleyici gözaltı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT CEYHAN
Danışman: Haydar Burak Gemalmaz
Özet:Bu çalışmada Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında benimsenen prensipler doğrultusunda "önleyici gözaltı" kurumu incelenmektedir. Ülkemizde son yıllarda artan "önleyici gözaltı" tartışmalarının ardından ilgili özgürlük tedbirinin irdelenmesi gerekmiştir. Kurum öncelikle genel olarak tanıtılmış, devamında ise öne çıkan temel özellikleri anlatılmıştır. Konulara göre farklı ülkelerdeki mevcut rejimler paylaşılarak ilgili özgürlük tedbirinin uygulama sahası belirginleştirilmiştir. AİHS açısından özellikle 5. maddedeki özgürlük ve güvenlik hakkı ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin önleyici özgürlük tedbirlerine yaklaşımı ele alınmıştır. Mahkemenin konumuza yönelik tüm güncel içtihadı derlenmiş, Sözleşmenin 5/1(c) ve 5/1(b) hükümleri başta olmak üzere uygulanabilir tüm 5. madde istisnaları göz önünde bulundurulmuştur. Ayrıca kararlara yansıdığı ölçüde "önleyici gözaltı" tedbirinin Sözleşmedeki diğer temel hak ve özgürlükler açısından da değerlendirmesi yapılmıştır. Mahkemenin, niteliği itibariyle keyfiyete fazlasıyla açık olan önleyici gözaltı rejimini her Sözleşme hükmü açısından sıkı bir denetime tabi tuttuğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla tüm bu yaklaşımlar ışığında çalışmamızda son olarak Türkiye'deki mevcut hukuki rejim paylaşılmıştır. Sonuçta da ortaya konan "önleyici gözaltı" prensipleri doğrultusunda kurumun uygulanabilirliği konusunda nihai bir sonuca varmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: önleyici, gözaltı, yakalama, alıkoyma, Avrupa İnsan HaklarıSözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, insan hakları, kişi hürriyeti, Türkiye,karşılaştırmalı hukuk, uygulamalar