Alerjik rinit tedavisinde nazal yoldan kullanılmak üzere in situ jelleşen topikal formülasyonların geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ebru Altuntaş
Danışman: Fatma Gülgün Yener
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alerjik rinit (AR), hapşırma, kaşınma, tıkanıklık, burun akıntısı ve koku kaybının eşlik ettiği üst solunum yollarının iltihabi bir rahatsızlığıdır. Bu semptomlara nazal kavitenin epitelinde lokalize olmuş mast hücrelerindeki antijen-antikor reaksiyonun neden olduğu düşünülmektedir. Mometazon furoat (MF), alerjik rinitli hastaların semptomlarını rahatlatmak amacıyla kullanılan sentetik bir potent 17-heterosiklik kortikosteroid glukokortikoiddir. Piyasada bulunan MF içeren nazal spreyler, MF'nin zayıf suda çözünür bir ilaç olmasından dolayı süspansiyon şeklindedir. Ancak, damlatılan ilacın nazal kaviteden mukosiliyer klirens ile hızlı eliminasyonu ve süspansiyon içindeki ilacın yavaş çözünürlüğünden dolayı genellikle etki başlangıcındaki gecikme nedeniyle MF'nin nazal uygulanması elverişli değildir. Bu tez çalışmasında, ilaç ve nazal kavitedeki absorpsiyon bölgeleri arasında uzatılmış teması sağlamak ve formülasyonun drenajını önlemek için modüle edilmiş faz geçiş sıcaklığına sahip, ısıyla jelleşebilen, mukoadezif bir nazal jel geliştirilmiştir. Bu kapsamda, hazırlanan formülasyonların reolojik ve mekanik özellikleri, mukoadezyon kuvvetleri, ilaç içerikleri, fizikokimyasal stabiliteleri, in vitro salım profilleri ve koyun mukozasına ex vivo permeasyonları araştırılmıştır. In vivo çalışmalarda, formülasyonun AR modeli oluşturulmuş sensitize sıçanlar üzerindeki etkileri, burun kaşıma hareketi, burun akıntısı ve hapşırma gibi semptomların skorlanması, histolojik değerlendirme ve OVA-spesifik serum IgE düzeyinin analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, uygun jelleşme sıcaklığına (30,1±0,24°C), reolojik ve mekanik özelliklere, in vitro salım profiline (T%100 180 dk) ve mukoadezyon kuvvetine (0,289±0,0069 mJ) sahip mukoadezif bir nazal in situ jel geliştirilmiştir. In vivo deneyler, AR tedavisinde MF içeren in situ jelin nazal süspansiyondan daha etkili ve güvenli olabileceğini göstermiştir. In situ jel sistem, terapötik etkilerin arttırılması amacıyla MF'nin intranazal uygulanmasında gelecek vadeden bir yaklaşımdır.