Türkiye'de emek piyasası esnekliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özge Selvi Yavuz
Danışman: Gülden Ülgen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1945 ile 1970 yılları arasında altın dönemini yaşamış olan kitle üretiminin girdiği kriz endüstri ilişkilerinde yeni bir dönemi başlatmıştır. Kriz nedeniyle azalan kâr oranlarını arttırmak, hızla yükselen işsizlik sorununu aşmak ve tüketici tercihlerinde meydana gelen değişimleri yakalamak amacıyla üretim sisteminin ve çalışma koşullarının yeniden düzenlenmesi kaçınılmaz olmuştur. Kriz sonrası dönemin baskın paradigması, üretim ve emek süreçlerinin talepteki anlık değişimler ve konjonktürel dalgalanmalara en hızlı şekilde uyum sağlamasını öngören esneklik olmuştur. Çalışma hayatında esneklik ise tam zamanlı ve ücretli işlerin yerine işletmenin ihtiyacına göre istihdam edilen atipik işleri ve iş ilişkilerini düzenleyen yasaların koruyuculuğunun azaltılmasını ifade etmektedir. Bu dönemde teknolojinin etkisiyle üretim sistemi bilgisayarlaşmış, aynı işi daha az sürede ya da daha az işçi ile yapmak mümkün olmuştur. Üretim süresi ve zamanına ek olarak üretim mekânı da serbestleşmiştir. Bir ürünün üretilmesi için gerekli tasarım, hammadde temini, üretim, dağıtım ve pazarlama aşamalarının her biri farklı ülke hatta kıtalarda gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Bu dönemde dünyadaki değişimler yalnızca ekonomik alanda yaşanmamış, bireylerin davranış ve tercihleri de değişmiş kişiselleştirilmiş, özel mallara yönelik talep artmıştır. Gelişmiş ülkelerde başlayan esnekleşme süreci 1990'ların ikinci kısmında gelişmekte olan ülkelerin de uyum stratejisi haline gelmiştir. Yüksek işsizlik, işgücüne düşük katılım, kayıt dışılık ve emeğin vasıfsızlığı gibi yapısal sorunlarla boğuşan Türkiye emek piyasasında esneklik, 1990'lardan itibaren tartışılmaya ve uygulanmaya başlanmış ve 2003 yılında 4857 sayılı iş kanunu ile resmi olarak benimsenmiştir.