Türkiye'de parti içi demokrasi seviyesinin indeksler yoluyla incelenmesi: İyi parti örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN CANBOLAT

Danışman: Ali Kaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir demokrasinin vatandaşları temsil etme kapasitesine sahip ve kamu yararı için politikalar üreten güçlü ve sürdürülebilir siyasi partilere ihtiyacı vardır. Bu ideali gerçekleştirmek için öncelikle partilerin de içsel olarak demokratik gereklilikleri sağlamaları gerekir. Parti içi demokrasi; katılım, temsil açısından parti üyelerini parti içi müzakere ve karar alma mekanizmalarına dahil etmek için çok çeşitli yöntemleri içeren sürecin adıdır. Realist açıdan bakılırsa, parti içi demokrasinin her derde deva olduğu söylenememekle birlikte, parti içi demokrasi ideali, genel olarak demokrasinin istikrarına ve meşruiyetine katkıda bulunması ve sıradan vatandaşları da bu sürece dahil etmeye teşvik etme konusundaki potansiyeli nedeniyle son yıllarda daha da bir önem kazanmıştır. Bu tezin amacı, 2017 yılında Milliyetçi Hareket Partisi'ndeki bir grup milletvekilinin Meral Akşener liderliğinde bir araya gelerek kurdukları İyi Parti'yi parti içi demokrasi açısından incelemektir. İyi Parti'nin seçilmesinin nedenleri arasında yeni bir parti olması ve parti içi demokrasi açısından partiyle alakalı henüz ayrıntılı bir değerlendirme yapılmamış olmasıdır. Çalışmada, 2013 yılında Prof. Dr. Thomas Poguntke ve Mannheim Üniversitesi Öğretim Üyeleri Benjamin Von dem Berge, Peter Obert, Diana Tipei tarafından hazırlanan ve üye hakları, organizasyonel yapı ve karar alma mekanizmaları ana başlıkları altında yüz sorudan oluşan Parti İçi Demokrasi İndeksi (MODEL 1) ve 2017 yılında Prof. Dr. Gideon Rahat ve Dr. Assaf Shapira tarafından hazırlanan ve katılım, temsil, rekabet, duyarlılık ve şeffaflık ana başlıkları altında on dört sorudan oluşan Parti İçi Demokrasi İndeksi (MODEL 2) bütünleşik bir ölçüm modeli şeklinde İyi Parti örneğinde uygulanacak olup, parti içi demokrasi bağlamında İyi Parti'nin güçlü ve zayıf yönleri analiz edilecektir.