Kültür ve iş motivasyonu ilişkisi: Bankacılık sektörüne yönelik karşılaştırmalı bir analiz
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİRE CİHAN BAŞAR
Danışman: Sedat Murat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Motivasyon konusunun kapsamına giren davranış ve tutumların yönlendirilmesinde ve "çalışanların motivasyonunda" kültür önemli bir rol oynamaktadır. Bu tezin amacı da farklı ülkelerde istihdam edilen çalışanlar üzerinde yapılan anket uygulamasıyla kültürün motivasyona etkisinin ortaya çıkartılmasıdır. Bu amaçla öncelikle "kültür" konusu kapsamlı bir şekilde ele alınmış, daha sonra "motivasyon" konusu detaylı bir biçimde incelenerek günümüze kadar ortaya çıkan motivasyon teorileri değerlendirilmiş ve bu temelde kültür ve motivasyon ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise İngiltere ve Türkiye'de bankacılık sektöründe istihdam edilen çalışanlar arasında anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu anketin bulguları ilgili ülkelerin kültürel özellikleri dikkate alınarak Geert Hofstede ve Michael Minkov'un hazırladığı Değerler Anketi Modülü 2013 Uluslararası Anketi (VSM 2013) temelinde kültürün motivasyona etkisi bakımından incelenmiş ve yorumlanmıştır. İngiliz ve Türk toplumlarında çalışanlar milli değer sistemlerinin kültürel bakımdan altı boyutu olan güç mesafesi (büyüğe karşı küçük), bireyciliğe karşı kolektiflik, erilliğe karşı dişilik, belirsizlikten kaçınma (kuvvetliye karşı zayıf), uzun-erimliye karşı kısa-erimli oryantasyon ve müsamahaya karşı sınırlandırma kavramları açısından analiz edilmiştir. Güç mesafesi bakımından Türkiye'de çalışanlar kendilerine ne yapacaklarının söylenmesi beklentisi içerisinde olup yöneticilere karşı tutumları formeldir. İngiltere'de ise güç mesafesi düşük olup çalışanlar insanlar arasındaki eşitsizliklerin asgariye indirilmesi gerektiğine inanmaktadırlar. İngiltere'de çalışanlar bireyci davranışlar sergilerken Türkiye'dekiler kolektif bir tutum sergilemekte, ancak bir taraftan da bireycilik de artmaktadır. İngiltere'nin tersine dişil özelliğin ağır bastığı Türkiye'de ezilen ve güçsüz olanlara sempati duyulur, iş yaşamında çelişkilerden ve karşıtlıklardan kaçınılır. Türkiye'de çalışanlar belirsizlikten kaçınırken belirsizlik İngilizleri çok rahatsız etmemektedir. Uzun erimli oryantasyonda her iki ülkenin çalışanları da skalanın orta yerindedir. Son olarak, Türkiye'de çalışanların müsamahakarlığı düşerken İngiltere'dekilerin müsamahaya açık olduğu görülmüştür.