VAR analizi ile döviz kurunun fiyatlara etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Deniz Hoşafçı
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Vedat SARIKOVANLIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişmekte olan ülkelerde görülen kronik enflasyon süreci sonucunda yaşanan finansal dolarizasyon, birçok ekonomist için araştırma konusu olmuştur. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde yaşanan finansal krizlerin, bu ülkelerde döviz kuru rejimi değişikliğine yol açması optimum döviz kuru rejiminin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu bağlamda, döviz kuru politikaları enflasyon ile mücadelede yaygın olarak kullanılmaktadır.Gelişmekte olan ülkelerdeki ithalatın büyük bir kısmı ara malları ithalatından oluşmaktadır. Bu nedenle döviz kurlarındaki değişikliklerin yurtiçi fiyatlar üzerinde direkt ve dolaylı etkileri söz konusudur. İthal ara malların fiyatlarının artması birim maliyetlerde artışa, maliyet artışı da yurtiçi fiyatların artmasına neden olur. Birinci aşama kurların ithal fiyatlara geçişini, ikinci aşama ise ithal mallarındaki fiyatların tüketici fiyatlarına geçişini ifade etmektedir.Türkiye' de 1923'ten itibaren farklı döviz kuru politikaları uygulanmıştır. Uygulanan döviz kuru politikalarının ekonomi üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Türkiye ekonomisinde 1990'lı yıllardan bu yana yaşanan ekonomik krizlerde döviz kuru politikalarının etkisi göz ardı edilmemelidir.Bu çalışmada Türkiye'de uygulanan döviz kuru politikaları yıllar itibarıyla incelenmiş, döviz kurunun fiyatlara geçiş etkisi VAR analizi ile tahmin edilmiştir.Çalışmanın birinci bölümünde geçmişten bugüne uygulanan döviz kuru rejimleri incelenmiştir.İkinci bölümde ise, Türkiye'nin uyguladığı döviz kuru politikaları incelenmiştir. Bu politikalar 1923-1994 dönemi, 1994-1999 dönemi ve 2000 yılından günümüze kadar uygulanan döviz kuru politikaları olmak üzere 3 bölümde incelenmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde, döviz kurunun fiyatlara geçiş etkisi ve döviz kuru ile enflasyon arasındaki ilişkiyi açıklayan teorik yaklaşımlar ele alınmıştır. Döviz kurunun fiyatlara geçiş etkisi hakkında günümüze kadar yapılan araştırmalar incelenmiştir.Çalışmanın son bölümü ampirik analizden oluşmaktadır. Bu bölümünde Ocak 1994-Aralık 2010 aylık verileri kullanılarak 5 değişkenli VAR modeli uygulanmaktadır. Değişkenler, TEFE, TÜFE, ithalat fiyat endeksi, döviz sepeti,sanayi üretim endeksi ve petrol fiyatlarıdır. Çalışmanın sonucunda, döviz kurunun fiyatlara geçiş etkisinin dalgalı döviz kuru rejimine geçilmesiyle birlikte azaldığı ortaya çıkmaktadır.