GELENEKSELDEN DİJİTALE İÇERİĞİN ÜRETİMİ VE DÖNÜŞÜMÜ: DİJİTAL HABERCİLİK BAĞLAMINDA BİR ARAŞTIRMA
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ahmet Serkan Okay
Danışman: Aslı Gönenç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojinin gelişimine bağlı olarak, iletişim alanında değişimler ve dönüşümler yaşanmaktadır. Günümüz endüstrisinin temelini oluşturan bilgisayar ve internet teknolojileri, yeni medya olarak adlandırılan dijitalleşen bir dünya düzenini oluşturmaktadır. Bu değişim ve dönüşümlerin temelini oluşturan dijitalleşme, kitle iletişim araçlarını da etkilemektedir. Kitle iletişim araçlarının geleneksel yapıdaki üretimi, yeni iletişim teknolojilerinin sağladığı imkânlar dahilinde yer, zaman ve mekân olgularına bağlı olarak değişim ve dönüşüm yaşamıştır. Kitle iletişim araçlarında yaşanan bu değişimler, habercilik alanında da görülmektedir. İnternet dünyasının oluşturduğu sanal ortam, haber üretiminin hem geleneksel yapıda hem de dijital ortamda üretilen bir yapıya dönüştürmüştür. Yeni iletişim teknolojilerinin sahip olduğu donanım, geleneksel haberciliğin dijitale haberciliğe dönüşüm içerisinde haber üretimindeki unsurlarını etkilemiştir. Aynı zamanda, dijital habercilik ile ortaya çıkan yeni habercilik pratikleri, haber içeriğinin değişiminde önemli etken olmuştur. Dijitalleşen habercilikte, geleneksel haber üretimine göre etkileşimli, ulaşılabilir, hızlı aktarım yapılmaktadır. Dijitalleşmenin, haberciliğe sağladığı bu özellikler ve yeni medya ortamında gelişen dijital hikâye anlatıcılığı, dijital haberciliğin bu doğrultuda üretim yapılmasına yöneltmektedir. Dijital habercilikte kullanılan anlatı yapılarını, yazım teknikleri, multimedya ögeleri, hipermetinsel sözcükler gibi unsurlar oluşturmaktadır. Dijital habercilikte ortaya çıkan haber üretim unsurları, dijital habercilik anlatıcılığını oluşturmaktadır. Dijital habercilikte haber anlatıcılığı, medya kuruluşlarının ekonomi politik yapısına göre değişkenlik göstermektedir. Medya kuruluşlarının ekonomi politik yapısındaki farklılıklar, dijital haber üretiminde birtakım farklılıkların oluşmasına neden olmaktadır. Haber üretim sürecinde oluşan bu farklılıklar aynı zamanda gazetecilik meslek ilkelerine ve haber etiğine de yansımaktadır. Çalışmada, medya kuruluşlarının geleneksel habercilikten dijital haberciliğe geçiş ile haber içeriğinin dönüşümü bağlamında medya kuruluşlarının oluşturduğu haber üretim süreçleri ele alınmış ve haberde kullanılan anlatı yapılarındaki farklılıklar ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda, Hürriyet, Milliyet, The New York Times ve The Guardian gazetelerinde üretilen dijital haberlerin yapıları incelenmiş ve günümüzde oluşturulan dijital haber üretiminin, gazetecilik meslek ilkeleri ve etiği bağlamında karşılaştırmalı olarak betimsel içerik analizi yapılmıştır.