Sanayide verimlilik temelli dönüşüm: İnsan kaynağı ve toplam faktör verimliliği ekseninde Sakarya-Kocaeli imalat sanayisinin yapısal analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ ÜNAL
Danışman: Hasan Şenocak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojik gelişmelerin ve yeni üretim tekniklerinin üretim artışı, verimlilik ve nihai olarak ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkisi olduğu bilinmektedir. Bu sebeple farklı disiplinlerce uzun süreden beri üzerinde çalışılan bir konu hâline gelmiştir. Nitekim, IV. Sanayi Devriminin yaratacağı fırsatların anlaşılmasına yönelik literatürde özel bir çalışma alanı oluştuğu bilinmektedir. Bu kapsamda çalışmanın temel amacı, yeni sanayi devriminin işgücü piyasaları ve verimlilik üzerindeki etkisini analiz ederek söz konusu dönüşüm sürecinde ülkemiz imalat sanayisinin mevcut durumunu yorumlamaktır. Ayrıca, imalat sanayisinde yer alan işletmelerin toplam faktör verimliliği ekseninde analiz edilerek dijital dönüşümlerinin önündeki engellerin ve sorunların kanıt temelli yöntemlerle anlaşılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Kocaeli ve Sakarya illerinde yer alan 11.149 imalat sanayisi işletmesi araştırmanın evrenini oluşturmuş olup, evreni temsilen tahmindeki tolerans büyüklüğü 0,05; istenilen durumun evrende görülme oranı 0,5; Alpha yanılma düzeyi 0,09 ve t=1.75 değerleri alınarak örneklem değeri 282 olarak bulunmuştur. Örneklem değeri doğrultusunda işletmelerle yapılan anket ve veri analizi sonuçları ile araştırma bulgularının değerlendirilmesi sağlanmıştır. Araştırmanın sonucunda; işletmelerin yeni sanayi devrimine nitelikli insan kaynağı yetersizliği, iç ve dış finansal kaynakların yetersizliği ve bölgede Ar-Ge faaliyetlerini destekleyecek yapının olmaması gibi çeşitli sebeplerle henüz hazır olmadığı; bölgede düşük kapasite kullanım ve düşük verimlilik sorunu olduğu bulunmuş; bölge işgücü piyasasında mavi yaka istihdamında %17,12 oranında bir daralma gerçekleşeceği ve dijital yetkinliklere sahip yeni işgücü ihtiyacı doğacağı bulunmuştur. Son olarak, Ar-Ge faaliyetlerinin ve yeni teknolojilerin toplam faktör verimliliği ile ilişkili olduğu anlaşılarak bu anlamda bölgede işletmelerin inovasyon yatırımları konusunda desteklenmesi gerektiği sonuçlarına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital Dönüşüm, Endüstri 4.0, İnsan Kaynakları, Verimlilik, Total Toplam Faktör Verimliliği, İmalat Sanayisi