İleriye Yönelik Bellek, İçerikleri Farklı (iyi, kötü, ve nötr) Niyetlerin Unutulması ve Kişilik


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Buket Yılmaz

Danışman: Sevtap Cinan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, ileriye yönelik bellek ve kişilik arasındaki ilişkiyi, maksatlı unutma paradigmasıyla incelemektir. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın ilk aşamasında, günlük hayattaki ileriye yönelik bellek ve geriye yönelik belek hatalarını değerlendirmek için; İleriye Yönelik ve Geriye YönelikBellek Ölçeği (Smith, Della Sala, Logie, & Maylor, 2000); beş faktör kişilik özelliklerini belirlemek için ise, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi(Bacanlı, İlhan, Aslan, 2009) kullanılmıştır. Testler toplamda 377 kişiye uygulanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre, geriye yönelik bellek hataları kontrol edildiğinde, kişiliğin sadece sorumluluk boyutunun ileriye yönelik bellek sorunlarını anlamlı derecede yordadığı görülmektedir. İleriye yönelik bellek hataları kontrol edildiğinde, geriye yönelik bellek sorunlarının sadece uyum boyutu tarafından anlamlı derecede yordandığı ortaya çıkmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, yüksek ve düşük sorumluluk ve uyum kişilik özelliklerine göre sınıflandırılan 85 katılımcı, maksatlı unutma prosedürü içeren ileriye yönelik bellek görevi ile test edilmiştir. Sonuçlara göre; sorumluluğu ve uyumu düşük olan katılımcıların doğru hatırladıkları niyet sayıları, sorumluluğu ve uyumu yüksek olan katılımcılara göre anlamlı olarak daha fazladır. Buna ek olarak, sorumluluğu ve uyumu düşük olan katılımcılar, sorumluluğu ve uyumu yüksek olan katılımcılara göre, unutulması gereken niyetleri yanlışlıkla daha fazla hatırlamışlar ve daha fazla niyet uydurmuşlardı. Bu karıştırılan -yani unutulması gereken yerde hatırlanan- niyetlerin içeriğine bakıldığında ise; kötü niyetlerin, nötr ve iyi niyetlere göre anlamlı derecede daha az karıştırıldığı bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: leriye Yönelik Bellek, Ki ilik, Maksatlı Unutma, Niyet Hatırlama